تحلیل روابط بین‏ سازمانی در مدیریت بحران در شهر اصفهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای / گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

2 استاد، گروه بازسازی پس از سوانح، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

3 دانشجوی دکترای برنامه‏ریزی شهری و منطقه‏ای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

چکیده

کارآمدی مدیریت بحران ارتباط مستقیم با هماهنگی و همکاری در روابط بین‏ سازمانی دارد. در کشور ایران با وجود رخ‏ دادن بحران‏های مختلف و احتمال رخ‏دادهای آتی، از تحلیل روابط بین ‏سازمانی در ایجاد هماهنگی و همکاری در مدیریت بحران، برنامه‏ریزی و مدیریت شهری بهره‏گیری نشده‏ است. برای تحلیل روابط بین‏ سازمانی در مدیریت بحران، نشت نفت خام در رودخانه‏ی زاینده‏رود در سال 1387 ﻫ. ش. به‏منزله‏ی نمونه‏ی‏ موردی پژوهش انتخاب شده است که در آن واکنش اضطراری نیازمند سرعت عمل و هماهنگی گسترده بین سازمان‏های درگیر در مدیریت بحران بود. اهداف مقاله ردیابی سازمان‏هایی است که در یک وضعیت بحرانی چون «بحران نشت نفت خام در رودخانه‏ی زاینده‏رود» دخالت داشتند و همچنین بررسی روابط بین سازمانی آن‏ها و کارآمد نمودن روابط بین سازمانی در مدیریت بحران مورد نظر است. به این منظور، در چارچوب یک پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و تحلیلی ـ تجویزی و با بهره ‏جستن از روش‏های بازبینی متون، تحلیل مستند متون نوشتاری، تحلیل محتوای متون حاصل از انجام مصاحبه‏ و نیز اولویت‏بندی نقش سازمان‏ها، عوامل سببی و زمینه‏ای روابط بین سازمانی، چارچوب‏‏های نظری زیرکار و نوع روابط بین سازمانی در مدیریت بحران واکاوی شدند.
بازیگران این رویداد، نخست سازمان اصلی (مدیریت بحران استانداری اصفهان)، دوم سازمان‏هایی که نقش مؤثر داشتند و سوم سازمان‏هایی که نقش نسبتاً مؤثر داشتند، هستند. نوع روابط بین سازمانی در مدیریت این بحران از نوع اتحادیه‏ی تجاری است. چارچوب‏های نظری برای تحلیل روابط بین‏ سازمانی به ترتیب رهیافت یادگیری سازمانی و رهیافت نهادی هستند که بر پایه‏ی آن‏ها امکان افزایش هماهنگی بین سازمانی و نیز افزایش توان مدیریت روابط بین سازمانی در مقابله با بحران فراهم می‏شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysing the inter-organisational relations in disaster management in Esfahan

نویسندگان [English]

  • Zohreh A. Daneshpour 1
  • Zohreh A. Daneshpour 2
  • daryoush Moradi 3
1 Professor of urban & regional planning / Urban & Regional Planning Department, Faculty of Architecture, Urban Design and Urban & Regional Planning, Shahid Beheshti University (SBU), Tehran
2 professor, Reconstruction Research Department, Faculty of Architecture, Shahid Beheshti University (SBU), Tehran, Iran.
3 PhD Candidate of Urban and Regional Planning, Urban & Regional Planning Department, Faculty of Architecture, Shahid Beheshti University (SBU), Tehran, Iran
چکیده [English]

Different aspects of efficiency in disaster management have direct relation to the coordination and cooperation in inter-organisational relations. In Iran, regardless of occurrence of different natural and man-made disasters, and their probability of occurrence, the analysis and due consideration of inter-organisational relations has not been applied in either disaster management or urban planning and management procedures. The leakage of raw petroleum into Zayandehroud River in 2008 in Esfahan is discussed in this paper as a case study in which disaster management and emergency response required the widespread inter-organisational coordination amongst administrative organisations and their rapid reaction in disaster management. This paper has tried to trace the actors which were involved in such an emergency condition and their inter-organisational relations in order to prescribe more efficient inter-organizational relations. In order to achieve this goal, a descriptive-analytical and analytical-prescriptive research process has been adopted by using document review methods and content analysis of interviews to find the active organisations in this process, to find the causal and contextual factors and reach some conclusions regarding the varied forms of inter-organisational relations. The findings of this paper indicated first the actors involved in the process of disaster management (comprising key actor, non-key actors which were directly engaged, and the actors which were indirectly engaged), second the forms of inter-organisational relations in the process of managing the disaster known as “trade associations”, and third the underlying theoretical framework was found to be “the organisational learning approach” in addition to the “Institutional approach”. It is on the basis of these findings that enhanced inter-organizational coordination and capability in response to such disasters can be conceived and prescribed.

کلیدواژه‌ها [English]

  • inter-organisational relation
  • Disaster
  • Disaster Management
  • leakage of raw petroleum
  • Esfahan