مدیریت، ارزیابی و سنجش خطر ناشی از لرزش زمین بر اثر انفجارهای در پروژه‌های معدنی، مطالعه موردی: سد رودخانه‌ ای شور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.

2 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

3 دانشیار، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانکشده های فنی، دانشگاه تهران.

چکیده

در سال‌های اخیر، مهندسی معدن به‌عنوان یکی از حوزه‌های حساس ارزیابی و سنجش خطر مورد توجه قرار گرفته است. عملیات آتش‌کاری یکی از روش‌های متداول برای خردایش سنگ در پروژ‌ه‌های معدنی به‌حساب می‌آید. لرزش زمین مهم‌ترین اثر نامطلوب عملیات آتش‌کاری است که در صورت نبود واپایش، موجب افزایش احتمال خسارت بر محیط اطراف از جمله ساختمان‌های مجاور و نیز انسان می‌شود. در این مقاله از نظام مهندسی سنگ به‌منظور ارزیابی خطر لرزش زمین ناشی از عملیات انفجار در ناحیه سد رودخانه‌ای شور استفاده شده است. این مدل مبتنی بر ماتریس اندرکنش و ضریب آسیب‌پذیری و بر اساس 8 پارامتر مؤثر بر شدت لرزش زمین، به ارزیابی خطر تولید شده می‌پردازد. سد رودخانه‌ای شور مجاور معدن مس سرچشمه و در استان کرمان است که هسته‌ی این سد تحت تأثیر لرزش‌های تولیدشده از انفجار قرار دارد. بنابراین، ارزیابی خطر ناشی از لرزش‌های زمین امری مهم تلقی می‌شود. به‌منظور ارزیابی خطر ناشی از انفجارهای ناحیه مورد بررسی، از اطلاعات 20 انفجار استفاده شده است. درنهایت بر اساس تحلیل ماتریس اندرکنش و نیز ضرایب آسیب‌پذیری به‌دست‌ آمده، خطر ناشی از انفجارهای بررسی ‌شده در این مطالعه موردی در حد متوسط قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Methodology for Risk Evaluation and Assessment due to Ground Vibration in the Mining Operations

نویسندگان [English]

  • Mahdi Hasani Panah 1
  • Hadi Mokhtari 2
  • Hasan Bakhshande 3
1 Researcher, Young Researchers and Elite Club, Qom, Iran.
2 Assistant Professor, Department of industrial Engineering, Faculty of Engineering, University of Kashan, Kashan, Iran
3 Associate Professor, Department of Mining Engineering, Faculty of Engineering, University of Kashan, Kashan, Iran.
چکیده [English]

During recent years, mining engineering is considered as one of the crucial fields of risk evaluation and assessment. Blasting is a common technique for rock excavation in mining projects. However, blasting has several undesirable effects on surrounding area.  Ground vibration is one of the most important undesirable effects of blasting operation and may cause substantial damage to nearby structures as well as human beings. The Shur river dam is in the vicinity of Sar-cheshmeh copper mine, in Kerman province, Iran. The core of this dam is affected by ground vibrations resulting from blasting operations in this area and therefore, the risk evaluation in this dam is necessary. In this paper, based on the basic concepts of rock engineering systems (RES) approach, a new model for the risk evaluation of ground vibrations at the Shur river dam area is developed. The evaluation risk on the proposed model is based on interaction matrix, vulnerability index and effective parameters on the level of ground vibrations. For the risk evaluation of ground vibration in this area, a database comprising of 20 blast events were prepared and utilized. The obtained results showed that overall risk of ground vibrations for the studied blasting operations is at the medium level. The developed model in this study may be useful for a preliminary stage of blasting design.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Blasting operation
  • Ground vibration
  • Risk Assessment
  • Rock engineering system
  • Interaction Matrix