ارائه‌ی مدلی برای کنترل و کاهش آسیب‌های ناشی از وقوع زلزله با رویکرد مدل‌یابی ساختاری ـ تفسیری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدیریت اجرایی، دانشکده مدیریت، دانشگاه یزد

2 مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه یزد.

3 دانشکده‌ی مدیریت، دانشگاه یزد.

چکیده

ایران بعد از چین، هند و بنگلادش بیشترین میزان خسارت را در جهان از بلایای طبیعی، به‌ویژه زلزله، به خود اختصاص می‌دهد. با وجود ماهیت غیر قابل پیش‌بینی زلزله جوامع توسعه‌یافته، با مدیریت و برنامه‌ریزی صحیح، به‌طور چشمگیری از صدمات ناشی از بلایای طبیعی کاسته‌اند. بنابراین ارائه‌ی مدلی که به‌طور جامع و نظام‌مند نحوه‌ی ارتباط بین عوامل مؤثر بر مهار و کاهش خسارت‌های ناشی از زلزله را نشان دهد، بسیار حائز اهمیت است. این پژوهش با استفاده از مدل‌یابی ساختاری ـ تفسیری به ارائه‌ی مدلی برای تبیین ارتباط بین عوامل مؤثر بر مهار و کاهش خسارت‌های ناشی از زلزله پرداخته است و با ترکیب روش‌‌‌های کیفی و کمی مدلی را تبیین کرده است که می‌تواند، در مواقع بحرانی، راهنمای مدیران در امر برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری باشد. همچنین برای شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش و مهار خسارت‌های ناشی از زلزله از روش دلفی، در کنار تحلیل عاملی تأییدی مرتبه‌ی دوم، استفاده شده است. سپس با نرم‌افزار حداقل مربعات جزئی و با استفاده از نظر خبرگان (15 تن از مدیران هلال احمر استان یزد) مدل اصلی تحقیق ساختار‌دهی شده است. نتایج تحقیق نشانگر آن است که عوامل پیشنهاد شده به‌خوبی توانایی اندازه‌گیری مفهوم مورد نظر پژوهش را دارند؛ همچنین نتایج نشان‌ می‌دهد که، بر اساس مدل ایجاد شده از طریق مدل‌یابی ساختاری تفسیری، عوامل ارزشی، مدیریتی و راهبردی و عمرانی زیربنای مدل کاهش و مهار خسارت‌های ناشی از زلزله است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Modeling factors affecting the control and reduction of damages out of an earthquake by applying interpretive structural modeling approach

نویسندگان [English]

  • Reza Ebrahimzadeh Pezeshki 1
  • Negar Jalilian 2
  • Seyed Heydar Mirfakhredini 3
1 M.Sc Student in MBA, Faculty of Management, Yazd University, Yazd, Iran.
2 M.Sc Graduated in Industrial Management, Faculty of Management, Yazd University, Yazd, Iran.
3 Assoc. Prof., Faculty of Management, Yazd University, Yazd, Iran.
چکیده [English]

Iran is affected by the earthquake at a very high level, and it stands after China, India and Bangladesh. Although an earthquake is not a predictable, developed society can reduce its impacts by appropriate management and programming. So it is important to present a model which is organized and inclusive and can show the relationship between effective factors to reduce unwanted effects. This research used Interpretive Structural Modeling (ISM) to present a model which can explain the relationship between effective factors to control and reduce the damages of an earthquake. In this research, quantitative and qualitative methods were combined to make a model which may help managers in urgent situations to make good decision and prepare suitable programs. In this research Delphi method and Second Order Confirmatory Factors Analysis were employed to detect effective factors in reducing and controlling earthquake damages. After confirming these factors, by Partial Least Square software the opinions of 15 managers of Yazd Red Crescent Community were used to build the main model of the research. The results showed that those proposed factors can evaluate the exceptional concept of the research. According to the prepared model, “factors-related related values”, “managing and strategic factors” and “urbanity factors” are the basis of the model of reducing and controlling damages of the earthquake.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Earthquake
  • Delphi method
  • Second Order Confirmatory Factor Analysis
  • Interpretive Structural Modeling
  • crisis management