مدیریت بحران

مدیریت بحران

بررسی نقش عوامل مؤثر بر بحران مشارکت اجتماعی-فرهنگی در بین جوانان مازندرانی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دکترا، گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل، بابل، ایران
2 استادیار، گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل، بابل، ایران
3 استادیار، گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش عوامل مؤثر بر بحران مشارکت اجتماعی-فرهنگی در میان جوانان استان مازندران انجام‌شده است. چارچوب نظری پژوهش با بهره‌گیری ازنظریه‌های اندیشمندانی همچون لیپست، وبر و پری تدوین شد. این مطالعه به روش پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسش‌نامه صورت پذیرفت. روایی ابزار از نوع صوری و سازه‌ای مورد تأیید قرار گرفت و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ احراز شد. جامعه آماری شامل جوانان 18 تا 35 ساله استان مازندران بود که طبق آمار سرشماری، تعداد آنان 65,240 نفر اعلام‌شده است. با استفاده از فرمول کوکران، نمونه‌ای متشکل از 380 نفر از طریق روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شد. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و استنباطی با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS نسخه 25 استفاده شد. نتایج نشان داد که متغیرهای مسئولیت‌پذیری اجتماعی، اثربخشی سیاسی، جامعه‌پذیری، طبقه اجتماعی و باورهای دینی و مذهبی با بحران مشارکت اجتماعی-فرهنگی رابطه معناداری دارند. این متغیرها درمجموع توانستند حدود 2/62 درصد از تغییرات بحران مشارکت اجتماعی-فرهنگی را تبیین کنند. در میان این عوامل، باورهای دینی و مذهبی بیشترین و اثربخشی سیاسی کمترین تأثیر را بر متغیر وابسته داشته‌اند. یافته‌های این مطالعه می‌تواند مبنایی برای سیاست‌گذاری‌های فرهنگی و اجتماعی با هدف ارتقای سطح مشارکت جوانان در حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the Role of Fundamental Factors in the Socio-Cultural Participation Crisis among Mazandaran Youth

نویسندگان English

Zeinab Soltani 1
Abolghasem Heidarabadi 2
Manouchehr Pahlavan 2
Fatemeh Hashemnejad Abrasi 3
1 Ph.D. in Sociology, Dept. of Sociology, Islamic Azad University, Babol Branch, Babol, Iran
2 Assist. Prof., Dept. of Sociology, Islamic Azad University, Babol Branch, Babol, Iran
3 Assist. Prof., Dept. of Sociology, Islamic Azad University, Sari Branch, Sari, Iran
چکیده English

The present study aimed to investigate the role of factors affecting the socio-cultural participation crisis among the youth of Mazandaran province. The theoretical framework of the research was developed using the theories of scholars such as Lipset, Weber, and Perry. This study was conducted using a survey method and a questionnaire. The validity of the instrument was confirmed as face and construct validity, and its reliability was verified by calculating Cronbach's alpha coefficient. The statistical population included young people aged 18 to 35 in Mazandaran province, whose number was announced as 65,240 according to census statistics. Using the Cochran formula, a sample of 380 people was selected through a multi-stage cluster sampling method. Descriptive and inferential statistics were used to analyze the data using SPSS version 25 software. The results showed that the variables of social responsibility, political effectiveness, social acceptance, social class, and religious and religious beliefs have a significant relationship with the socio-cultural participation crisis. These variables in total were able to explain about 62.2 percent of the changes in the socio-cultural participation crisis. Among these factors, religious and religious beliefs had the greatest and political effectiveness the least effect on the dependent variable. The findings of this study can be a basis for cultural and social policies aimed at improving the level of youth participation in social and cultural areas.

کلیدواژه‌ها English

Socio-Cultural Participation Crisis
Political Effectiveness
Political Acceptance
Religious and Religious Beliefs
Social Responsibility
Social Class
1- همدانی، پریسا و رستمی، روح‌الله. (1399). نقش مشارکت اجتماعی در بهبود عملکرد مدیریت بحران فضای شهری مطالعه موردی: شهر رباط‌کریم. فصلنامه شهر پایدار، 3(4): 95-105.
2- محسنی تبریزی، علیرضا؛ قاضی طباطبایی، محمود و مرجائی، سید هادی. (1401). تأثیر مسائل و چالش‌های محیط علمی بر جامعه‌پذیری دانشگاهی. فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، 16(1): 45-67.
3- بنی فاطمه، حسین. (1392). بررسی جامعه‌شناختی رابطه بین پایگاه هویتی و سلامت اجتماعی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز. پایان‌نامه کارشناسی ارشد گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، گروه علوم اجتماعی.
4- ایوبی، حجت‌الله. (1377). مشارکت سیاسی در ایران: تجربه خشونت‌بار و پرهزینه. در مجموعه مقالات جمهوریت و انقلاب اسلامی، تهران، سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
5- حسینی، سید محمدرضا. (1399). مؤلفه‌های رقابت سیاسی اسلامی- ایرانی. ماهنامه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 3(3): 34-60.
6- پناهی، محمدحسین. (1384). تأثیر وسایل ارتباط‌جمعی بر مشارکت سیاسی، فصلنامه علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی. شماره 28-29.
7- مصفا، نسرین. (1375). مشارکت سیاسی زنان در ایران، تهران: وزارت امور خارجه، مؤسسه چاپ و انتشارات.
8- بشیریه، حسین. (1388). جامعه‌شناسی سیاسی: نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی. تهران: نشر نی. چاپ هفدهم.
9- شب‌افروز اکبری، نیما؛ مرشدی زاد، علی؛ نوذری، حسینعلی و احمدی، حمید. (1402). بررسی و تحلیل بحران‌های درهم‌تنیده در دولت حسن روحانی و پیامدهای آن در مشارکت سیاسی (1400-1392). پژوهش‌های راهبردی سیاست، 12(45): 97-132.
10- ذوالفقاری، اکبر؛ عشایری، طاها؛ جهان پرور، طاهره و باقری دین‌آبادی، سمیرا. (1401). رابطۀ مؤلفه‌های سرمایۀ اجتماعی با مشارکت سیاسی: فراتحلیل پژوهش‌های بازۀ زمانی 1387 تا 1399، مدیریت سرمایه اجتماعی، 9(2): 233 - 260.
11- نوابخش، مهرداد؛ حسین زاده حسنارودی، الهام. (1401). مطالعه عوامل مؤثر بر مشارکت سیاسی زنان در انتخابات، مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، 44: 1-16.
12- شیخ‌زاده، حسین. (1400). عوامل اجتماعی مؤثر بر مشارکت مردم تهران در انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی، جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 16: 54-75.
13- باباخانی، فرهاد؛ یزدانی‌نسب، محمد و نوری، مهدی. (1392). بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت نیروهای داوطلب مردمی در زمان بحران. مدیریت بحران، 2(2): 5-13.
14- نیک‌پور قنواتی، لیلا؛ معینی، مهدی؛ احمدی، حبیب. (1391). بررسی عوامل اجتماعی – اقتصادی مرتبط با مشارکت سیاسی، جامعه‌شناسی زنان، 3(1): 39-62.
15- جعفری‌نیا، غلامرضا. (1390). بررسی عوامل اقتصادی- اجتماعی مؤثر بر میزان مشارکت سیاسی شهروندان شهر خورموج، پژوهشنامه علوم سیاسی،7(2): 87-122.
16- فقیه‌زاده گرجی؛ حامد و گودرزی، سعید. (1391). بررسی میزان مشارکت سیاسی جوانان استان همدان و عوامل مؤثر بر آن، فصلنامه اندیشه سیاسی اسلام، 2(7): 105.
17- امام‌جمعه‌زاده، سید جواد؛ رهبر قاضی، محمودرضا؛ عیسی نژاد، امید و مرندی، زهره. (1391). بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی و مشارکت سیاسی در بین دانشجویان دانشگاه اصفهان. پژوهشنامه علوم سیاسی، 7(4): 7-33.
18- موحد، مجید؛ عنایت، حلیمه و پورنعمت، آرش. (1387). بررسی رابطه میان سرمایه اجتماعی و مشارکت سیاسی زنان. پژوهشنامه علوم انسانی و اجتماعی، 8(1 (ویژه‌نامه پژوهش‌های اجتماعی))، 161-190.
19- پاشازاده آذری، فاطمه. (1389). «بررسی تأثیر عوامل اجتماعی بر میزان مشارکت سیاسی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن در سال تحصیلی89-1388»، فصلنامه پژوهش اجتماعی، 3(7).
20- دارابی، مسعود. (1394) بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر مشارکت سیاسی زنان در استان همدان (مطالعه موردی: شهر نهاوند)، فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، 4(17): 57-84.
21- درگاهی، حسین. (1393) بررسی میزان تأثیر سرمایه اجتماعی بر مشارکت سیاسی دانشجویان دانشگاه آزاد بابل، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل.
22- Yang, H. C., & DeHart, J. L. (2016). Social media use and online political participation among college students during the US election 2012. Social Media+ Society, 2(1), 2056305115623802.‏
23- ساروخانی، باقر. (1370). دائره‌المعارف علوم اجتماعی، تهران: انتشارات کیهان.
24- بیرو، آلن. (1366). فرهنگ علوم اجتماعی، تهران: انتشارات کیهان.
25- دسترنج، منصوره. (1402). تبیین جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر مشارکت اجتماعی- فرهنگی دانشجویان دانشگاه پیام نور بندرعباس. مطالعات اندازه‌گیری و ارزشیابی آموزشی، 13(44): 44-67.
26- Campbell, A., Gurin, G., & Miller, W. (1954). The voter decides. Evanston IL: Row, Peterson. Bennet, S. (Comp.) Knowledge of politics and sense of subjective political competence. American Politics Research, 25(2), 230-241.‏
27- دال، رابرت. (1387). درباره دموکراسی، ترجمه حسن فشارکی، تهران: انتشارات شیرازه.
28- خرمشاد، محمدباقر و سوری، فرزاد. (1398). نقش سرمایه اجتماعی در جامعه‌پذیری سیاسی؛ مطالعه موردی: دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه‌های دولتی شهر تهران. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، 8(29): 44-79.
29- بشیریه، حسین. (1382). آموزش دانش سیاسی، چاپ سوم، تهران: انتشارات نگاه معاصر.
30- رفیع، حسین. (1387). سرمایه اجتماعی و جامعه‌پذیری سیاسی، رشد علوم اجتماعی، 12(2): 36-41.
31- عباسی شوازی، محمدتقی؛ پناهی نسب، صادق و اسمعیل‌خانی، درنا. (1401). مطالعه رابطه جامعه‌پذیری سیاسی، آگاهی سیاسی و اثربخشی سیاسی بر مشارکت سیاسی در میان دانشجویان دانشگاه شیراز. ماهنامه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، 5(11): 5081-5102.
32- اقبالی، زینب، ضرغام حاجبی، مجید، سراوانی، شهرزاد و ضرابی جورشری، فروغ. (1399). بررسی ارتباط تعهد و جهت‌گیری مذهبی بر کیفیت مراقبت پرستاری. بالینی پرستاری و مامایی، 9(1): 607-615.
33- هاشمی، سید احمد. (1393). بررسی نقش واسطه‌گری سلامت روانی در رابطه بین تعهد مذهبی با عملکرد شغلی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد لامرد. فصلنامه علمی روش‌ها و مدل‌های روان‌شناختی، 5(18):65-79.
34- Allport, G. W., & Ross, J. M. (1967). Personal religious orientation and prejudice. Journal of personality and social psychology, 5(4), 432.‏
35- آتش‌زاده شوریده، فروزان، عبدالجباری، مرتضی، کرمخانی، مرضیه، شکری خوبستانی، معصومه و پیشگویی، سید امیرحسین. (1395). رابطه‌ی بین سلامت معنوی پرستاران با رفتارهای مراقبتی آنان. پژوهش در دین و سلامت، 3(1): 10-17.
36- فرخی، نعیمه و باقری، حسین. (1396). رابطه بین تعهد مذهبی و هوش اخلاقی با معنای زندگی در پرستاران بیمارستان امام شهرستان ساری، سومین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی ایران.
37- Worthington Jr, E. L., Wade, N. G., Hight, T. L., Ripley, J. S., McCullough, M. E., Berry, J. W., ... & O'Connor, L. (2003). The Religious Commitment Inventory--10: Development, refinement, and validation of a brief scale for research and counseling. Journal of counseling psychology, 50(1), 84.‏
38- نوعی، زهرا؛ معتمدی، عبدالله؛ اسکندری، حسین؛ فرخی، نورعلی و پشت مشهدی، مرجان. (1398). تعیین اثربخشی برنامه آموزشی مبتنی بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی بر گرایش به رفتارهای پرخطر نوجوانان در معرض خطر. پژوهش‌های روان‌شناسی بالینی و مشاوره، 9(2): 71-86.
39- شرفی، شهین؛ منظری توکلی، علیرضا و سلاجقه، سنجر. (1398). بررسی رابطه بین عوامل مرتبط، با میزان اجرای خط‌مشی‌های شبکه‌های اجتماعی مجازی در ایران با توجه به نقش میانجی مسئولیت‌پذیری اجتماعی. علوم اجتماعی، 1(13): 179-204.
40- مرادی، علی. (1399). بررسی رابطه بین هوش فرهنگی و میزان مسئولیت‌پذیری اجتماعی میان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه. مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 16(59): 353-381.
41- احمدی، سیروس. (1388). بررسی نوع‌دوستی در روابط روزمره اجتماعی و عوامل مؤثر بر آن. جامعه‌شناسی ایران، 10(2): 87-108.
42- شفیعی، صابر؛ علیدادی، فرامرز و زاده صفری صغری. (1400). بررسی مسئولیت‌پذیری دانش آموزان. مطالعات و تحقیقات در علوم رفتاری، 3(6): 66-74.
43- میرمحمدی، منیرسادات؛ حقیقتیان، منصور و جهانبخش، اسماعیل. (1395). عوامل اجتماعی- فرهنگی مؤثر بر مسئولیت‌پذیری جوانان شهر تهران. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 15(34)، 0-0.
44- ایمان، محمدتقی و جلائیان بخشنده، وجیهه. (1389). بررسی و تبیین رابطه بین مسئولیت اجتماعی و سرمایه اجتماعی در بین جوانان شهر شیراز. جامعه‌شناسی کاربردی، 21(1): 19-42.
45- کوئن، بروس. (1386). مبانی جامعه‌شناسی، ترجمه غلام عباس توسلی و رضا فاضل، تهران: انتشارات سمت.
46- تامین، ملوین. (1373). جامعه‌شناسی قشربندی و نابرابری اجتماعی، ترجمه و تحقیق عبدالحسین نیک گوهر. تهران: انتشارات توتیا.
47- خدابنده‌لو، سعید. (1372). جامعه‌شناسی قشرها و نابرابری‌های اجتماعی. مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
48- قائمی‌زاده، محمد سلمان. (1386). جامعه‌شناسی قشربندی و تحرک اجتماعی. همدان: انتشارات دانشگاه بوعلی سینا.
49- اک، شورش؛ ملکی، امیر؛ زاهدی مازندرانی، محمدجواد و احمدی، یعقوب. (1397). ساختار طبقات اجتماعی کردهای مکریان و نظام ارزشی آنها. فصلنامه پژوهش‌های اخلاقی (انجمن معارف اسلامی ایران). 32(8): 17-46.
50- عظیمی، غلامرضا. (1394). تطورات مفهوم طبقه در اندیشه‌های مارکسیستی با تأکید بر آراء رایت. جامعه‌شناسی ایران، 16(3).
51- امیرپور سعید، محمدعلی. (1398). «قشربندی و نابرابری اجتماعی: بررسی دیدگاه ماکس وبر در رابطه با قشربندی اجتماعی». مطالعات کاربردی در علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی، 5(8).
52- حبیب‌زاده مرودشتی،‌ فهیمه. (1382). بررسی هویت ملی و دینی جوانان و تأثیر آن بر مشارکت سیاسی و اجتماعی آنها، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.
53- راش، مایکل. (1388). جامعه و سیاست: مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: انتشارات سمت.
دوره 12، ویژه‌نامه پدافند اقتصادی
ویژه نامه پدافند اقتصادی
بهمن 1402
صفحه 165-187

  • تاریخ دریافت 27 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 02 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 05 مهر 1402