چارچوب ارزیابی نقاط گلوگاهی شبکه توزیع آب برمبنای بحرانیت و خواص شبکه‌ای

محمدپور, زهرا; نکوئی, محمد علی; ذاکری خطیر, هادی

چارچوب ارزیابی نقاط گلوگاهی شبکه توزیع آب برمبنای بحرانیت و خواص شبکه‌ای

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

زهرا محمدپور ¹

محمد علی نکوئی ²

هادی ذاکری خطیر ³

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بحران، مجتمع دانشگاهی پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

² دانشیار، مجتمع دانشگاهی پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

³ استادیار، مجتمع دانشگاهی پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

چکیده

شبکه‌های آب‌رسانی یکی از زیرساخت‌های حیاتی کشور محسوب شده و تأمین‌کننده مهم‌ترین نیازهای زیستی انسان و صنایع هستند. اختلال در عملکرد این شبکه‌ها، هرچند کوتاه‌مدت، منجر به آسیب جدی در اقتصاد، امنیت یا ایمنی جامعه می‌شود؛ بنابراین حفاظت از آن در برابر تهدیدات طبیعی و انسان‌ساخت بسیار حائز اهمیت است. در همین راستا هدف این پژوهش، ارائه الگو و چارچوبی مشخص و مدون، به‌منظور شناسایی و تعیین نقاط گلوگاهی شبکه توزیع آب شهری، به‌وسیله اولویت‌بندی نقاط در شبکه‌های توزیع، اولویت‌بندی نقاط گلوگاهی، مشخص نمودن سطح واقعی نقاط متعدد در شبکه و درنهایت کمک به بحث تخصیص صحیح منابع بر اساس اولویت‌های تعیین‌شده است. این مقاله، به تعیین نقاط گلوگاهی شبکه توزیع آب بر اساس روش کمّی و کیفی پرداخته که بخش کمّی با استفاده از نرم‌افزار Gephi و بخش کیفی با استفاده از روش AHP و وزن دهی توسط مصاحبه با خبرگان و متخصصین، در نرم‌افزار Expert Choise به شاخص و معیار‌های ارائه‌شده است. ازنظر روش‌شناسی؛ پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و روش گردآوری اطلاعات با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و روش مصاحبه، صورت پذیرفته است. نتایج حاصل، نشان داد که از میان 67 پهنه موجود در شبکه توزیع آب شهر موردنظر، هفت مورد آن، بحرانی و اهمیت آن در شبکه توزیع، گلوگاهی بوده و نیازمند توجه و اخذ تصمیمات پدافندی مناسب در راستای کاهش احتمال آسیب‌پذیری و افزایش میزان تاب‌آوری در برابر مخاطرات است.

کلیدواژه‌ها

شبکه توزیع آب

نقاط گلوگاهی

افزایش تاب‌آوری

مدیریت دارایی

نرم‌افزار گفی

اندرکنش

20.1001.1.23453915.1403.13.3.4.9

موضوعات

ارزیابی آسیب پذیری

عنوان مقاله English

The Framework for Evaluating the Bottlenecks of the Water Distribution Network Based On Criticality and Network Properties

نویسندگان English

Zahra Mohammadpour ¹

Mohammad Ali Nekooie ²

Hadi Zakeri Khatir ³

¹ MSc. Student of Crisis Management, Dept. of Passive Defense, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran

² Assoc. Prof., Dept. of Passive Defense, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran

³ Assist. Prof., Dept. of Passive Defense, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran

چکیده English

Water supply networks are considered one of the country's critical infrastructures, providing the most essential needs for human life and industries. Any disruption in the performance of these networks, even for a short period, can lead to serious damage to the economy, security, or safety of the community. Therefore, protecting them against natural and man-made threats is of utmost importance. In this regard, the aim of this research is to present a specific and documented model and framework to identify and determine the bottlenecks of the urban water distribution network by prioritizing points in the distribution networks, prioritizing bottlenecks, determining the actual level of multiple points in the network, and ultimately assisting in the proper allocation of resources based on the determined priorities. This article addresses the identification of bottlenecks in the water distribution network based on quantitative and qualitative methods, with the quantitative part using Gephi software and the qualitative part using the AHP method, and weighting through interviews with experts and specialists in Expert Choice software to the presented indices and criteria. Methodologically, this research is of an applied type, and the information collection method has been conducted using library resources and interviews. The results showed that among the 67 zones in the city's water distribution network, seven of them are critical and their importance in the distribution network is bottlenecked, requiring attention and appropriate defensive decisions to reduce vulnerability and increase resilience against hazards.

کلیدواژه‌ها English

Water Distribution Network

Bottlenecks

Increase Resilience

Asset Management

Gephi

Interdependency

1- طرح راهبردی حفاظت از زیرساخت‌های کشور. 1401.

2- شعفی، فرهنگ و محمدی، پیام، بررسی زیرساخت‌های حیاتی شبکه آب و فاضلاب در برابر زلزله و ارائه راه‌کارهای تاب‌آورسازی آن‌ها، ششمین کنفرانس بین‌المللی عمران، معماری و شهرسازی، تهران،. 1399. [Online]. Available: https://civilica.com/doc/1127106
1. P. Suchorab and D. Kowalski, Water Resources Protection by Controlling Water Supply Network Leakages, International Journal of Conservation Science, vol. 12, pp. 745–754, 2021.
2. U. Sangroula, K.-H. Han, K.-M. Koo, K. Gnawali, and K.-T. Yum, Optimization of water distribution networks using genetic algorithm based SOP–WDN program, Water, vol. 14, no. 6, p. 851, 2022.
3. A. Assad, O. Moselhi, and T. Zayed, A new metric for assessing resilience of water distribution networks, Water, vol. 11, no. 8, p. 1701, 2019.
4. M. Maiolo, D. Pantusa, M. Carini, G. Capano, F. Chiaravalloti, and A. Procopio, A new vulnerability measure for water distribution network, Water, vol. 10, no. 8, p. 1005, 2018.
5. Q. Shuang, H. J. Liu, and E. Porse, Review of the quantitative resilience methods in water distribution networks, Water, vol. 11, no. 6, p. 1189, 2019.
6. S. Roudbari, M. Nekooie, and R. Taherkhani, Evaluation of the vulnerability of components of the water supply system, Journal of Engineering & Construction Management, vol. 2, no. 1, pp. 32–36, 2017.
9- محمدرضاپور طبری، محمود پور طبری و محسن پور طبری، حفاظت سامانه‌های آب‌رسانی با رویکرد پدافند غیرعامل، دومین کنفرانس ملی هیدرولوژی ایران، شهرکرد. 1396.[Online]. Available: https://civilica.com/doc /661543.
1. M. Aghabegloo, K. Rezaie, S. A. Torabi, and M. Yazdani, Integrating business impact analysis and risk assessment for physical asset criticality analysis: a framework for sustainable operations in process industries, Expert Systems with Applications, vol. 241, p. 122737, 2024.
2. W. I. Al Mannai, Development of a decision support tool to inform resource allocation for critical infrastructure protection in Homeland Security, PhD Thesis, Monterey, California. Naval Postgraduate School, 2008. Accessed: Jan. 21, 2024. [Online]. Available: https://apps.dtic.mil/sti/citations/ADA483640.
3. M. Theoharidou, P. Kotzanikolaou, and D. Gritzalis, Risk-Based Criticality Analysis, in Critical Infrastructure Protection III, vol. 311, C. Palmer and S. Shenoi, Eds., in IFIP Advances in Information and Communication Technology, vol. 311., Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg, 2009, pp. 35–49. doi: 10.1007/978-3-642-04798-5_3.
13- دستورالعمل عمومی سطح‌بندی مراکز ثقل. سازمان پدافند غیرعامل کشور.
1. K. B. Boubaker, Water industry: a look back at twenty years of cyber attacks, Stormshield. Accessed: Jan. 21, 2024. [Online]. Available: https://www.stormshield.com/news/twenty-years-of-cyber-attacks-on-the-world-of-water
15- گرزین، عبدالرضا، جلالی فراهانی، غلامرضا و کاووسی، حمیدرضا، بررسی روش ارزیابی دارایی‌ها در پدافند غیرعامل، هشتمین همایش ملی علوم و مهندسی دفاعی با رویکرد تهدیدات نوپدید، تهران. 1400. [Online]. Available: https://civilica.com/doc/1577128.
1. L. F. Gay Alanis, Development of a resilience assessment methodology for networked infrastructure systems using stochastic simulation, with application to water distribution systems, PhD Thesis, Virginia Tech, 2013. Accessed: Jan. 21, 2024. [Online]. Available: https://vtechworks.lib.vt.edu/handle/10919/50595
2. M. Eskandari, B. Omidvar, M. Modiri, and M. A. Nekooie, Providing the Pattern for the Prioritization of Critical Infrastructures in Targeted Attacks, Emergency Management, vol. 8, no. 2, pp. 77–95, 2020.
3. B. Betty, The book Security and Resilience of Vital Infrastructure. Malek Ashtar University of Technology Publications, 2019.
4. H. A. Beyki, G. Reza, A. Akbarpoor Nikghalb Rashti, S. A. Hosseini, and H. Abbasian Jahromi, Classification, Prioritization, Intrinsic Value, Critical Infrastructure, Assets, Indices, Best-Worst, 2020, Accessed: Feb. 21, 2024. [Online]. Available: https://ges.iaun.iau.ir/article_687451_e20e3efe0989bb4ae5262597822e4adc.pdf
5. F. Rahmani, K. Muhammed, K. Behzadian, and R. Farmani, Optimal Operation of Water Distribution Systems Using a Graph Theory–Based Configuration of District Metered Areas, J. Water Resour. Plann. Manage., vol. 144, no. 8, p. 04018042, Aug. 2018, doi: 10.1061/(ASCE)WR.1943-5452.0000941.
6. T. G. Lewis, Network science: theory and practice, 2009.
22- ساره رودباری، ارائه مدل تحلیل بومی آسیب‌پذیری زیرساخت‌ها با رویکرد احتمالی و شبکه گراف. 1395.
1. O. Ugurlu, Comparative analysis of centrality measures for identifying critical nodes in complex networks, Journal of Computational Science, vol. 62, p. 101738, 2022.
24- نظام فنی و تخصصی حفاظت از زیرساخت‌های کشور. 1402.
1. P. Zhang, H. Yao, and Y. Liu, Virtual network embedding based on the degree and clustering coefficient information, IEEE Access, vol. 4, pp. 8572–8580, 2016.