مدیریت بحران

مدیریت بحران

بررسی نقش مدیریت بر ریسک‌ها و اعمال کنترل‌های داخلی بهینه برای پیش‏بینی ورشکستگی در بنگاه‌های اقتصادی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
حبیب غفاری 1
علی امیری 2
حجت الله سالاری 2
داوود خدادادی 2
1 دانشجوی دکترای حسابداری، گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران
چکیده
کنترل‌های داخلی بخش جدانشدنی از مدیریت ریسک و مرتبط با آن بوده که اهمیت بسزایی در تحقق اهداف بنگاه‌های اقتصادی دارد. هر اندازه کنترل‌های داخلی قوی‌تر باشند، ریسک مربوط به بنگاه‌های اقتصادی کاهش یافته و به خاطر استفاده صحیح‌تر از منابع موجود کارایی آن‌ها افزایش می‌یابد. کنترل داخلی ضعیف ریسک بنگاه‌های اقتصادی را افزایش داده و منجر به ورشکستگی بنگاه‌های اقتصادی می‌شود. مدیریت ریسک فرایندی است که از سوی هیئت‌مدیره، مدیریت و سایر کارکنان طراحی می‌شود تا در تدوین راهبردهای بنگاه‌های اقتصادی و شناسایی رویدادهای بالقوه مؤثر واقع‌شده باشد و بتواند ریسک‌ها را شناسایی کند تا اطمینان معقولی از دستیابی به اهداف بنگاه اقتصادی مؤثر فراهم نماید. این مقاله با تکیه ‌بر چارچوب کوزوو که هر سازمان باید به فراخور شرایط خود نسبت به استقرار آن گام بردارد، به بررسی نقش مدیریت بر ریسک‌ها و اعمال کنترل‌های داخلی بهینه برای پیش‏بینی ورشکستگی بنگاه‌های اقتصادی با استفاده از نسبت‌های مالی می‌پردازد. نمونه تحقیق از ۷۱ بنگاه اقتصادی ورشکسته و ۷۱ بنگاه اقتصادی غیر ورشکسته به‌عنوان نمونه کنترل در طی دوره زمانی ۱۳۹۱-۱۴۰۱ تشکیل شده است. نتایج بررسی‌ها در این مقاله نشان داد که با استقرار کنترل‌های داخلی مؤثر و مدیریت بر ریسک‌ها، ارزش بنگاه‌های اقتصادی افزایش پیدا کرده و خطر مربوط به ورشکستگی کاهش پیدا می‌کند. همچنین نتایج حاصل از آزمون‏های تک متغیره نشان داد می‏توان تفاوت معناداری بین عدم مدیریت بر ریسک‌ها و عدم سیستم کنترل‌های داخلی مؤثر در بنگاه‌های ورشکسته و نمونه کنترلی پیش از وقوع ورشکستگی مشاهده نمود. این تفاوت در بازه زمانی پنج سال قبل از ورشکستگی به حداکثر مقدار خود می‌‏رسد. مدل پیش-بینی ورشکستگی در این مقاله که با استفاده از رگرسیون لجستیک ساخته‌شده است نشان داد که می‏توان از افزایش ریسک و عدم کنترل‌های داخلی به‌عنوان متغیر پیش‌بینی کننده ورشکستگی استفاده نمود و این متغیر عملکرد مدل‏ را به شکل معناداری بهبود می‌‏بخشد.
کلیدواژه‌ها
مدیریت ریسک
کنترل‌های داخلی
رگرسیون لجستیک
ورشکستگی
نسبت‌های مالی
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the Role of Management on Risks and Applying Optimal Internal Controls to Predict Bankruptcy in Economic Enterprises

نویسندگان English

Habib Ghafari 1
Ali Amiri 2
Hojjatallah Salari 2
Davood Khodadadi 2
1 PhD student in accounting, department of Accounting, Bandar Abbas, Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran
2 Assist. Prof., Dept. of Accounting, Bandar Abbas, Branch, Islamic Azad University, Bandar Abbas, Iran
چکیده English

Internal controls are an integral part of risk management Very important in realizing the goals of companies has it. The stronger the internal controls are, the risk related to economic enterprises will decrease and their efficiency will increase due to the more correct use of available resources. On the other hand, weak internal control increases the risk of economic enterprises and leads to bankruptcy of economic enterprises. Risk management is a process that the board of directors, management It is designed to formulate the strategies of companies enterprises and identifying potential events and to be able to identify risks in order to provide a reasonable assurance of achieving the goals of an effective economic enterprise. This article, relying on the framework of Kosovo, which every organization should take steps to establish according to its own conditions, examines the role of management on risks and applying optimal internal controls to predict the bankruptcy of economic enterprises using financial ratios. The research sample consists of 71 bankrupt economic enterprises and 71 non-bankrupt economic enterprises as a control sample during the time period of 2011-2014. The results of the investigations showed that with the establishment of effective internal controls and risk management, the value of economic enterprises increases and the risk of bankruptcy decreases. Also, the results of univariate tests showed that there is a significant difference between the lack of risk management and the lack of effective internal control system in bankrupt companies and the control sample before bankruptcy. This difference reaches its maximum value in the period of five years before bankruptcy. The bankruptcy prediction model, which was built using logistic regression, showed that increased risk and lack of internal controls can be used as predictors of bankruptcy, and this variable significantly improves the performance of the model.

کلیدواژه‌ها English

Risk management
internal controls
logistic regression
Bankruptcy
Financial Ratio

  1. 1- خرم‌آبادی مهدی؛ حساس یگانه یحیی؛ برزیده فرخ و جمشید صالحی صدقیانی، (۱۳۹۹). تبیین و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر ارزیابی اثربخش کنترل‌های داخلی در شرکت‌های پذیرفته‌شده بورس اوراق بهادار تهران با رویکرد فازی، فصلنامه پژوهش‌های حسابداری ملی، سال دوازدهم، شماره ۱، بهار ۱۳۹۹، صص ۵۷ ـ ۸۲.

    2- غفاری حبیب؛ امیری علی؛ سالاری حجت و داود خدادادی، (1401)، ارایه الگوی بهینه کنترل‌های داخلی به‌منظورکاهش ریسک بنگاه‌های اقتصادی، نشریه دانش حسابرسی، جلد ۲۲ شماره ۸۷ ، صص 423-403.

    3- غفاری حبیب؛ امیری علی؛ سالاری حجت و داود خدادادی، (1402)، شناسایی عوامل مؤثر بر کنترل‌های داخلی به‌منظور کاهش ریسک بنگاه‌های اقتصادی با ارائه الگوی بهینه آن‌ها، نشریه مدیریت بحران، دوره 12، ویژه‌نامه پدافند اقتصادی، شماره 128، پاییز و زمستان 1402، صص 150-128.

    4- نوید جوادی، (1394)، نقش کنترل‌های داخلی اثربخش در حسابرسی و ارتباط آن با مدیریت ریسک، مجله حسابدار، شماره 286، صص 59 - 54.

    5- سعید جبار زاده کنگر لویی و یاسر رادی، (1398)، بررسی تأثیر توانایی مدیریت بر شفافیت شرکتی با تأکید براثر تعدیل گری ضعف کنترل‌های داخلی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، پژوهش‌های حسابداری مالی سال یازدهم، شماره اول، پیاپی 39، صص 80 - 55.

    6- سید جمال هاشمی و فرزانه حیدر پور، (1400)، تأثیر مسئولیت اجتماعی شرکت بر ریسک ورشکستگی مطالعات حسابداری و حسابرسی، بهار 1400، شماره 37، صص 25 – 4

    7- محمد نظامی علیرضا؛ لشگری زهرا و حسین ایزدی، (1402)، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل تأثیرگذار بر ورشکستگی شرکت‌ها در ایران، فصل‌نامه علمی پژوهشی دانش سرمایه‌گذاری دوره 12، شماره 3، پیاپی 47، پائیز 1402 صص 66 – 47.

    8- محمدحسین ستایش و میلاد رحیمی، (1402)، تأثیر کیفیت اطلاعات حسابداری و سیاست پولی بر پیش‌بینی ورشکستگی قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری دوره 2 / شماره 1) پیاپی 5، بهار 1402 صص 38 – 1.

    9- کردستانی  غلامرضا و سید محسن محمدی نسب، (1402)، تأثیر اثربخشی کنترل‌های داخلی بر افشای ریسک در متن گزارش‌های مالی، دوره 15، شماره 57 - شماره پیاپی 57، صص 22-1.

    10- رنجبر شمسی نسرین؛ پور زمانی زهرا؛ حیدر پور فرزانه و افسانه توانگر، (1399)، تحلیل ارتباط معیارهای ریسک و عملکرد با تأکید بر نقش اثربخشی مدیریت ریسک در شرکت‌های پذیرفته‌شده بورس اوراق بهادار تهران فصل‌نامه علمی پژوهشی دانش سرمایه‌گذاری، سال نهم، شماره 36، زمستان 1399،

    11- محمد صبور نهتانی، (1401)، ارزیابی تأثیرگذاری ریسک کنترل‌های داخلی بر حسابرسی فصل‌نامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، سال ششم، شماره 87، زمستان 1401، صص 960-946.

    12- ﻣﯿﺜﻢ ﺟﻤالی، (1401)، ورشکستگی، ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ رویکردﻫﺎی پژوهشی ﻧﻮﯾﻦ در ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺣﺴﺎﺑﺪاری ﺳﺎل ﺷﺸﻢ، ﺷﻤﺎره 84، ﺑﻬﺎر 1401، صص 2845 - 2827.

    13- عسگرنژاد نوری باقر و میلاد سلطانی، (1394)، طراحی مدل پیش‌بینی ورشکستگی با به‌کارگیری متغیرهای حسابداری، بازار و اقتصاد کلان (مطالعه موردی: بورس اوراق بهادار)، نشریه مطالعات مدیریت، دوره 9 شماره 1، صص 147-125.

    14- خیام‌پور اکبر؛ خردیار سینا؛ رضایی فرزین و محمدرضا وطن‌پرست، (1399)، ارزیابی سودمندی افشاء مؤلفه‌های ریسک بر سرعت تأثیر اطلاعات در قیمت سهام، فصل‌نامه اقتصاد مالی سال چهاردهم، شماره 50، بهار 1399، صص 21 – 1.

    15- غفاری قاضیانی؛ خردیار عباس؛ پور علی محمدرضا و محمود لردگانی، (۱۴۰۰). ارائه الگوی ضعف کنترل داخلی بر اساس معیارهای کنترلی شاخص کیفی حسابداری، فصلنامه دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره ۳۸، تابستان ۱۴۰۰، صص ۲۵۵ ـ ۲۶۷.

    16- مولایی نژاد، مهدی و عطائی ابوذر، (۱۳۹۳) شناسایی و اولویت‌بندی موانع و محدودیت‌های پیاده‌سازی پروژه حسابرسی مبتنی بر ریسک با استفاده از روش سلسله‌مراتبی فازی، مجله حسابرس، شماره ۷۰.

    1. Stone, M. & Geisser, F. (1975). Cross validatory choice and assessment of statistical predictions. Journal of the Royal Statistical Society, 36(2), 111 ـ 147.
    2. COSO. (2004). Enterprise Risk Management ـ Integrated Framework.
    3. Banker, R.D. Basu, S. Byzalov, D. and Chen, Y.S. (2013a). The Confounding Effect of Cost Stickiness in Conservatism Research. Working paper. Available at: http/www.ssrn.com

    20- عباسی سمیه؛ صفر پور مریم و فرزین خوش کار، (1400)، تأثیر ریسک کنترل داخلی بر مشکلات نمایندگی، نشریه علمی رویکردهای پژوهشی نوین مدیریت و حسابداری، دوره 5، شماره 17 صص 16-1.

    21- رسول‌زاده، مهدی، (1380)، بررسی مدل کاربرد آلتمن برای پیش‌بینی ورشکستگی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، ماهنامه بورس، ضمیمه پژوهشی شماره 3، صص 65 – 62.

    22- فرج‌زاده دهکردی حسن، (1386)، مدل بندی پیش‏بینی ورشکستگی با استفاده از الگوریتم ژنتیک، پایان‏نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس تهران.

    23- رهنمای رودپشتی فریدون؛ علیخانی راضیه؛ و مهدی مران جوری، (1388)، بررسی کاربرد مدل‌های پیش‌بینی ورشکستگی آلتمن و فالمر در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، مجله بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، شماره 55، صص 34 – 19.

    24- مکیان سید نظام‌الدین؛ المدرسی سیدمحمدتقی؛ و تکلو سلیم کریمی، (1389)، مقایسه مدل شبکه‌های عصبی مصنوعی با روش‌های رگرسیون لجستیک و تحلیل ممیزی در پیش‌بینی ورشکستگی شرکت‌ها نشریه پژوهش‌ اقتصادی، صص 141-161.

    25- فدایی نژاد محمداسماعیل و اسکندری، رسول، (1390)، طراحی و تبیین مدل پیش‌بینی ورشکستگی شرکت‌ها در بورس اوراق بهادار تهران، نشریه تحقیقات حسابداری، شماره 9،  صص 38- 55.

    1. Alrashidi, R. baboukardos, D. & Arun, T. (2021). Audit fees, non ـ audit fees and access to finance: Evidence from India. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, Vol43, June 2021, 100397.
    2. Zhang, X., Li, F., & Ortiz, J. (2021). Internal risk governance and external capital regulation affecting bank risk-taking and performance: Evidence from PR China. International Review of Economics & Finance, 74, 276-292.
    3. Koutoupis, A. G., & Malisiovas T. (2021). The effects of the internal control system on the risk, profitability, and compliance of the U.S. banking sector: A quantitative approach. International Journal of Finance and Economics, 26, 1-15
    4. Endovitskii D.A. &Golovin S.V. &Spiridonova N.E. (2020). Developing internal control at social budgetary institutions: Some particularities, International Accounting, Vol. 23, Iss. 5, MAY 2020, Pages: 543–566,https://doi.org/10.24891/ia.23.5.543.
    5. Xu, C. and Z. Zhou. (2016). The Study of Internal and Over ـ Investment on Corporate Credit Risk. Procedia Computer Science, Vol. 91, Pp. 109 – 113.
    6. Hong, S. & Eun Lee, J, (2015), "Internal Weakness And Stock Price Crash Risk", The Journal of Applied Business Research, 31(4), PP. 1289 – 1296
    7. Merkley B.W. Miccolis J.A. (2002), Getting left behind, Risk Management, April, pp. 28-50.
    8. Beaver, W., M. McNichols, and J. Rhie. 2005. Have financial statements become less informative? Evidence from the ability of financial ratios to predict bankruptcy Review of Accounting Studies 10: 93–122.
    9. Altman, E.I., 1968. “Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy”, Journal of Finance. 23, 589-609.

    Altman, E.I., 1993. Corporate Financial Distress and Bankruptcy: A Complete Guide to Predicting & Avoiding Distress and Profiting from Bankruptcy, Second Edition, John Wiley and Sons.

    1. Ohlson, D.L., Delen, D., and Menga, Y., (2012), Comparative analysis of data mining methods for bankruptcy prediction, Decision Support Systems, Volume 52, Issue 2, Pages 464-473.
    2. Blaylock, B, T. Shevlin, and R. Wilson. 2012. Tax avoidance, large positive book-tax differences, and earnings persistence. The Accounting Review 87 (1): 91–120.
    3. Hanlon, Michelle, and Shane Heitzman, 2009. A review of tax research, Journal of Accounting and Economics 50 (2-3): 127-178.
    4. Lev, B., and D. Nissim. 2004. Taxable income, future earnings, and equity values. The Accounting Review 79 (4): 1039–1074.

    39- سلیمانی امیری، غلامرضا، (1381)، بررسی شاخص‌های پیش‌بینی کننده ورشکستگی در شرایط محیطی ایران، پایان‌نامه دکتری رشته حسابداری، دانشگاه تهران.

    40- اعتمادی، حسین و حسن فرج زاده دهکردی (1387)، مروری بر مدل‌های پیش‌بینی ورشکستگی، مجله حسابدار، شماره 200، صص 56 – 39.

    1. Noga T.J. and Schnader A.L. 2013, Book-Tax Differences as an Indicator of Financial Distress, Accounting Horizons, 27(3): 469–489.
    2. Desai, M., Dharmapala, D., Fung, W. (2007), “Taxation and the evolution of aggregate corporate ownership concentration. In: Auerbach, A., Hines, J., Slemrod, J. (Eds.),Taxing Corporate Income in the 21st Century”Cambridge University Press,NewYork, 345–383.
مدیریت بحران
دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 27
شماره پیا پی 27 پاییز1403
پاییز 1403
صفحه 1-25

  • تاریخ دریافت 27 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 17 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 27 مرداد 1403