نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی
عنوان مقاله English
نویسندگان English
Flood is one of the most common and severe dangers that disrupt people's lives around the world.Khorramabad city is at risk of flooding due to its location in a valley, torrential rains, and the presence of the Karganeh and Khorramroud rivers in the city. And the purpose of this research is to assess the vulnerability of urban facilities Khorram Abad city. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method. ARC GIS software and AHP-FUZZY hybrid model were used to prepare vulnerability maps. In order to determine the criteria, experts have been consulted after that, the paired criteria matrix is formed, and then according to the matrices, a questionnaire has been prepared that compares the criteria two by two according to their importance. Finally, the questionnaires were given to 25 experts and specialists and completed. The result of scoring the criteria was entered into the special software of the AHP (Expert choice) model and the final weight of the sub-criteria was determined, and in the next step, the layers (sub-criteria) were fuzzified and then the layers were combined, and as a result, The final map of the vulnerability of the Khorramabad facilities was obtained.In this research, two natural and physical criteria, which include 12 sub-criteria: worn texture, population density, road network, use, height, slope, slope direction, geology, distance from the river, soil science, subsidence, rainfall amount Used.The results of the research showed that 9.66 percent or 49 hectares of urban facilities are very vulnerable to floods. It was also found that the use of green spaces, office use, educational use and commercial use are the most vulnerable, and historical use and cultural use are the least vulnerable to floods. In order to reduce the flood vulnerability and to increase the safety of urban facilities, it is necessary to organize and improve the quality of the bed and river boundaries and improve the physical quality of rivers under the supervision of city managers and officials.
کلیدواژهها English
1- زنگیآبادی، علی؛ نسترن، مهین؛ مؤمنی، زیبا. 1395، تحلیل جغرافیایی و مکانیابی مراکز اسکان موقت شهری در بحرانهای محیطی با استفاده از GIS مطالعه موردی منطقه 6 شهر اصفهان، نشریه جغرافیا و برنامهریزی، شماره 56
2- عادلی، زینب؛ امین زاده، بهرام (۱۳۹۳) سنجش میزان آسیبپذیری بافتهای شهری در مواقع بروز بحران زلزله مطالعه موردی نواحی شهر قزوین، دوره ۸ شماره ۲۰ صفحه ۵ تا ۱۸
3- جعفری، هانیه؛ سلطانی، علیاصغر (۱۳88)، توسعه روشی برای شبیهسازی آبگرفتگیهای شهری منطبق بر زیرساختهای جمعآوری فاضلاب مدیریت بحران بهار و تابستان ۱۳۹۴، سال چهارم - شماره ۱
4- رضایی رشنو، طلوع؛ حق زاد، آمنه (1394) برنامهریزی شهری و مدیریت بحران بلایای طبیعی (سیل) نمونه موردی شهر خرمآباد، اولین کنفرانس بینالمللی علوم جغرافیایی
5- جمعیت هلالاحمر - شمار تلفات و مصدومان حوادث جوی در کشور، خبرگزاری تابناک 1398
6- راستگو، علی؛ انصاری لاری، احمد (1398) ارزیابی و پتانسیل سنجی خطر وقوع سیل را در شهر جناح، با استفاده از الگوریتم ماشین بردار پشتیبان SVM جغرافیای طبیعی پاییز 1398، شماره 45
7- پور اسمعیل، مینا؛ سلاجقه، علی؛ ملکیان، آرش؛ کشتکار، امیررضا 1400 بررسی آسیبپذیری نواحی شهری در برابر سیل با استفاده از روش تاپسیس، مطالعۀ موردی: منطقۀ عظیمیه، شهر کرج، نشریه مرتع و آبخیزداری، دوره 74 شماره 1،23-36
8- عبدالعظیمی، هادی؛ روشان، سید حسین؛ شمس نیا، سید امیر؛ شاهینیفر، حمیدرضا (۱۳۹۹)، شناسایی مناطق سیلخیز شهر شیراز با استفاده از TOPSIS-GIS نشریه پژوهش و فناوری محیطزیست دوره ۵ شماره ۷ صفحه ۱۲۵ تا ۱۳۹
9- داوند، خدیجه؛ شهابی، هیمن؛ سالاری، ممند (۱۴۰۰). پهنهبندی خطر سیلاب در شهر ایلام با استفاده از مدل تابع شواهد قطعی. جغرافیا و مخاطرات محیطی دوره ۱۰ . شماره ۳۸ صفحه ۱ تا ۲۰
10- سعیدی مفرد، ساناز، آسیایی، مهدی؛ گهرخواه، فاطمه (۱۴۰۱). پهنهبندی خطر وقوع سیل در شهرستان تربتحیدریه با استفاده از عملگرهای فازی. نشریه جغرافیا و توسعه، دوره ۲۰، شماره ۶۶ صفحه ۸۱ تا ۱۰۶
11.Danumah, J. H., Odai, S. N., Saley, B. M., Szarzynski, J., Thiel, M., Kwaku, A., Kouame, F.K.,& Akpa, L. Y. (2016). Flood risk assessment and mapping in Abidjan district using multicriteria analysis (AHP) model and geoinformation techniques, (cote d’ivoire). Geoenvironmental Disasters, 3(1), 10
12.Dash, Pratik; Sar, Jishnu. 2020. Identification and validation of potential flood hazard area using GIS‐based multi‐criteria analysis and satellite data‐derived water index. Journal of Flood Risk Management (Wiley). 14 p.
13.Jerome G. Gacu, Edward F. MonjardinKong, F.; Ban, Y.; Yin, H.; James, P.; Dronova, I. Environmental Modelling & Software Modeling Stormwater Management at the City District Level in Response to Changes in Land Use and Low Impact Development. Environ. Model. Softw. 2017, 95, 132–142. [CrossRef]
14- محمدی ده چشمه، مصطفی؛ امان پور، سعید؛ علیزاده، مهدی (1395) ارزیابی آسیبپذیری زیرساختهای شهری کوهدشت با رویکرد پدافند غیرعامل دوره 8، شماره 1 بهار و تابستان فروردین 1395
15- بهزاد فر، مصطفی، 1392، کتاب زیرساختهای شهری، ناشر شهیدی
16- قهرودی تالی، منیژه؛ ثروتی، محمدرضا؛ صرافی، مظفر؛ پور موسوی، موسی؛ درفشی، خه بات (۱۳۹۱)ارزیابی آسیبپذیری ناشی از سیلاب در شهر تهران،مجله امداد و نجات، دوره ۴ شماره۳
17- مدیریت بحران شهری و روستایی،1385. ناشر تهران، وزارت کشور؛ سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور: جهاد دانشگاهی؛ پژوهشکده علوم انسانی و اجتماعی
18- حسینی، سید محمد؛ قنبری نسب، علی؛ عسگری، امید؛ هاشمی فسایی، ابراهیم (1401) ارزیابی آسیبپذیری شهری در برابر خطر سیلاب با استفاده از روش بهترین و بدترین مبتنی بر GIS، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 22، صفحه 1-10
19- انتظاری، مژگان؛ جلیلیان، طاهره؛ درویشی خاتونی، جواد (1398) پهنهبندی نقشه حساسیت سیل گیری با استفاده از ارزیابی بین روش نسبت فراوانی و وزن شواهد در استان کرمانشاه، نشریه: تحلیل فضایی مخاطرات محیطی دوره:6، شماره:4، صفحات:143-162
20- زیاری، کرامت اله؛ رجایی، سید عباس؛ داراب خانی، رسول (1399) پهنهبندی پتانسیل سیلخیزی با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی و منطق فازی در محیط GIS نمونه موردی: شهر ایلام، نشریه: مدیریت بحران، دوره:10، شماره:19، صفحات:21-30
21- صفاری، امیر؛ ساسان پور، فرزانه؛ موسی وند، جعفر (1390)، ارزیابی آسیبپذیری مناطق شهری در برابر خطر سیل با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و منطق فازی مطالعه موردی: منطقه 3 تهران، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 20
22- اسماعیلی علویجه، الهام؛ کریمی سعید؛ سادات علوی پور، فاطمه (1399) ارزیابی آسیبپذیری مناطق شهری در برابر سیل با منطق فازی مطالعه موردی: منطقه 22 تهران، نشریه علوم و تکنولوژی محیطزیست، دوره 22، شماره 3 - شماره پیاپی 94، صفحه 349-361
23- موسوی، معصومه؛ نگهبان، سعید؛ رخشانی مقدم، حیدر؛ حسین زاده، سید محسن (۱۳۹۵) ارزیابی و پهنهبندی خطر سیل با استفاده از منطق فازی TOPSIS در محیط GIS در حوضه آبخیز شهر باغملک
24- صابری فر، رستم؛ شکری، هومر (۱۳۹۸)، پهنهبندی خطر سیل در بیرجند، مجله علمی آمایش سرزمین، دوره ۱۱ شماره ۱، صفحه ۱۵۹-۱۷۸
25- نجفی، اسماعیل؛ کریمی کردآبادی، مرتضی (1399) ارزیابی و پهنهبندی خطر سیلاب با استفاده از مدل ترکیبی AHP-FUZZY با تأکید بر امنیت شهری مطالعه موردی: منطقه یک کلانشهر تهران، نشریه جغرافیا و مخاطرات محیطی، دوره 9، شماره 2 - شماره پیاپی 34، صفحه 43-60
26.Taifam et al. (2020) Evaluation of flood sensitivity using statistical models.
27- طرح تفصیلی 1399 شهر خرمآباد
28- سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵
29.Chen, W.; Zhang, L. Building vulnerability assessment in seismic areas using ensemble learning: A Nepal case study. J. Clean. Prod. 2022, 350, 131418. [Google Scholar] [CrossRef]
31- رستمی، نورالدین؛ کاظمی، یونس (1398) پهنهبندی خطر سیلاب در محدوده شهر ایلام با استفاده از روش AHP و GIS نشریه: تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، دوره 6، شماره 1، صفحات 179-193
33- شجاع عراقی، مهناز؛ تولایی، سیمین؛ ضیاییان، پرویز (۱۳۹۰) مکانیابی پشتیبانی مدیریت بحران با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی سال دوره: ۳ شماره: ۱۰ صفحات: ۴۱-۶۰
34- بیرانوند، ابراهیم؛ گندمکار، امیر؛ عباسی، علیرضا؛ خداقلی، مرتضی (1401) تحلیل آماری-سینوپتیکی بارشهای سنگین منجر به سیلاب فروردین 1398 در حوضه آبریز درود بروجرد، نشریه مخاطرات محیط طبیعی، سال یازدهم تابستان 1401، شماره 32
35- آزادطلب، مهناز؛ شهابی، هیمن؛ شیرزادی، عطاالله؛ چپی، کامران (1398) پهنهبندی خطر سیلاب در شهر سنندج با استفاده از مدلهای ترکیبی شاخص آماری و تابع شواهد قطعی، نشریه مطالعات شهری، شماره 36، صفحه 27 تا 40
36- خیری زاده آروق، منصور؛ ملکی، جبرائیل؛ عمونیا، حمید (1391) پهنهبندی پتانسیل خطر وقوع سیلاب در حوضه آبریز مردق چای با استفاده از مدل ANP، نشریه پژوهشهای ژئومورفولوژی کمی سال اول زمستان 1391 شماره 3
37- قنبرزاده، هادی؛ بهنیافر، ابوالفضل؛ ثروتی، محمدرضا؛ موسوی، مهدی؛ نورمحمدی، علیمحمد (1394) نقش متغیرهای ژئومورفیکی رودخانهای در مخاطرات سیلاب شهرهای کوهستانی مطالعه موردی شهر طرقبه، استان خراسان رضوی، نشریه: آمایش محیط، دوره 8، شماره 31، صفحات 77-98
38- محمدنژاد، محمد؛ گلی مختاری، لیلا؛ بهنیافر، ابوالفضل (1398) پهنهبندی مخاطره سیلاب در حوضه رودخانه کلات (زیر حوضه منتهی به شهر کلات) نشریه پژوهشهای ژئومورفولوژی کمی، سال هشتم، زمستان 1398، پیاپی 31، شماره 3
39- احمدزاده، حسن؛ سعیدآبادی، رشید؛ نوری، الهه (1394) بررسی و پهنهبندی مناطق مستعد به وقوع سیل با تأکید بر سیلابهای شهری مطالعه موردی شهر ماکو، هیدرو ژئومورفولوژی، دوره 2، شماره 2، خرداد 1394، صفحه 1-24
42- محمودزاده، حسن؛ امامی کیا، وحید؛ رسولی، علیاکبر (1394) ریز پهنهبندی خطر سیلاب در محدوده شهر تبریز با استفاده از روش AHP، نشریه تحقیقات جغرافیایی، دوره 30، شماره 1، پیاپی 116، صفحات 167-180
43- عقیلی، سیده نجمه؛ لشکری پور، غلامرضا؛ حافظی مقدس، ناصر (1397) پهنهبندی خطر سیلاب با استفاده از GIS و AHP، در حوضه آبخیز گلورد نکا،
اولین کنفرانس ملی نقش مهندسی عمران در کاهش مخاطرات
44- قنواتی، عزتالله؛ حسین زاده؛ سید رضا؛ کرم، امیر؛ فرخزاد، میترا (1397) توسعه فیزیکی کلانشهر مشهد و تغییر در مورفولوژی سیستمهای رودخانهای، نشریه جغرافیا و برنامهریزی محیطی دوره 29، زمستان،1397 شماره 4، پیاپی 72
46- یاراحمدی، داریوش؛ شرفی، سیامک (1396) ارزیابی مخاطرات طبیعی آزادراه خرمآباد- پل زال با رویکرد پدافند غیرعامل، جغرافیا و مخاطرات محیطی، دوره 6، شماره 3، شماره پیاپی 23، صفحه 21-45
47- بیرانوند، وحید (1402) ارزیابی و پهنهبندی خطر سیلاب در حوضه آبخیز خرمآباد، هفدهمین همایش ملی جغرافیا و محیطزیست
49- باقلانی، میلاد؛ رستمی، نورالدین؛ توکلی، محسن (1398) شناسایی عوامل مؤثر بر بروز سیلاب شهری در حوزه آبخیز شهر ایلام، دوره 11، شماره 2 تیر 1398 صفحه 523-536
50.Oguntunde, P.G.; J. Friesen, N. van de Giesen, and H.H.G. Savenije. 2006. Hydroclimatology of the Volta River Basin in West Africa: Trends and variability from 1901 to 2002, Journal physics and chemistry of the Earth, 31: 1180-1188
51- یزدانی، محمدحسن؛ سیدین، افشار (1395) بررسی آسیبپذیری شهر از منظر پدافند غیرعامل مطالعه موردی شهر اردبیل، نشریه اطلاعات جغرافیایی، دوره 25، شماره 100، صفحات 17-34
