ارائه ی الگوی رتبه بندی شریا ن های حیاتی بر اساس آنالیز اجزای اصلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس مدیریت بحران

2 دانشیار دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

3 عضو هیات علمی دانشگاه

4 سایر/سایر

چکیده

پیشرفت های چشمگیر در تولید تسلیحات مدرن در سال های اخیر سبب شده که الگو و ماهیت جنگ ها به طور کلی تغییر یابد و
امروزه دشمنان اصلی کشور، انگیزه ی بالایی برای حمله به مراکز ثقل و زیرساخت های حیاتی داشته باشند. هدف اصلی این مقاله،
اولویت بندی زیرساخت های منطقه ی مورد مطالعه با توجه به معیارهای بالای جذابیت برای دشمنان و اعمال تهدید سخت نظامی
هوایی است. الگوی ارائ هشده در این مقاله با مبحث سطح بندی حیاتی، حساس و مهم سازمان پدافند غیرعامل کاملاً متفاوت است.
به منظور رتبه بندی زیرساخت ها، پنج معیار اصلی «ملاحظات پدافندی « ،» محیط پیرامونی زیرساخت « ،» ماهیت بنیادی زیرساخت ،»
«پیامدهای مترتب با حمله هدفمند » و «نحوه ی وابستگی » و تعدادی معیار فرعی به همراه شاخص های کمی ارائه گردید. هر زیرساخت
با توجه به امتیازی که از هر یک از معیارها دریافت می کند، رتبه بندی می شود و هر زیرساختی که امتیاز بالاتری کسب نماید، از رتبه ی
بیشتری برای اعمال تهدید توسط دشمنان برخوردار است. گفتنی است برای تحلیل بر روی داده ها و خروجی تحقیق، تحلیل های آمار
استنباطی صورت گرفت و ابتدا به کمک آزمون کروسکال والیس، میزان شباهت بین وزنهایی که پاسخ دهندگان ارائه داد ه بودند، آنالیز
شد و شبیه بودن نظر پاسخ دهندگان در 22 معیار تأیید گردید. در انتها به کمک آنالیز اجزای اصلی، معیارهای با اهمیت در هر دسته از
معیارهای اصلی مشخص گردید.

کلیدواژه‌ها


1 موحدی نیا، جعفر ) 1383 (. دفاع غیرعامل. دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه،
چاپ اول.
۲. مدیریت بازرسی سازمان صنایع دفاع ) 1386 (. کلیاتی پیرامون پدافند
غیرعامل. چاپ اول.
۳. جمشیدی، علی؛ علیدوستی، علی؛ گیوه چی، سعید؛ رجبی، روزبه ) 1391 (.
ارائ هی الگویی برای ارزیابی آسیب پذیری امنیتی در صنعت نفت، مطالعه ی
موردی: تأسیسات نفتی دریایی. دو فصلنام هی علمی پژوهشی مدیریت
بحران دانشگاه صنعتی مالک اشتر، دور هی 1، شماره ی 1، 61 - 67 .
۴. جلالی فراهانی، غلامرضا؛ شمسایی زفرقندی، فتح اله؛ غضنفری، مصطفی؛
قنبر ینسب، علی ) 1392 (. تعیین و رتبه بندی تهدیدات انسا نساخت
عمدی در اجزای اصلی ایستگاه های مترو. دو فصلنام هی مدیریت بحران،
شماره ی چهارم، پاییز و زمستان.
۵. مشهدی، حسن، امینی ورکی، سعید، ) 1394 (. تدوین و ارائ هی الگوی
ارزیابی تهدیدات، آسیب پذیری و تحلیل خطر پذیری زیرساخ تهای حیاتی
با تأ کید بر پدافند غیرعامل. دو فصلنام هی مدیریت بحران، شمار هی هفتم،
بهار و تابستان 1394 .
۶. سلیمانی، عاطفه؛ برزگر، اکرم؛ نورالهی، حانیه؛ عوض آبادیان، فرشید
) 1394 (. ارائه ی الگوی ارزیابی ریسک در مقیا سهای فراشهری با تلفیق
رویکردهای آمایشی و زیرساختی. اولین کنفرانس ملی مدیریت ریسک در
زیرساخت ها، ۵ تا 6 خرداد.
۷. سهامی، حبیب ا..؛ قنادیان چالشتری، مسعود، ) 1394 (. روش های حفاظت
از زیرساخت های حیاتی در صنعت نفت و گاز و ارائه راهکارهای کاهش آسیب
پذیری مبتنی بر مدیریت ریسک. اولین کنفرانس ملی مدیریت ریسک در
زیرساخت ها، ۵ تا 6 خرداد.
۸. رنجبر، محمدحسین؛ پیرایش، ابوالفضل ) 1394 (. ارائ هی شاخصی برای
ارزیابی آسیب پذیری سامانه ی قدرت در برابر تهدیدات تروریستی. مجله ی
علوم و فناور یهای پدافند نوین. سال ششم، شماره 4، زمستان 1394 ، 289
.297-
9. Assaf, D. (2018). Models of Critical Information Infrastructure
Protection. International Journal of Critical
Infrastructure Protection 2008, 1, 6-14.
10. Hiete, M.; Merz, M. (2009). In an Indicator Framework
to Assess the Vulnerability of Industrial Sectors
against Indirect Disaster Losses. International
ISCRAM Conference, Gothenburg, Sweden.
11. DHS, (2011). Presidential Policy Directive/PPD-8:
National Preparedness. Washington, D.C., 2011,
available at http://www.dhs.gov/presidential-policydirective-
8-national-preparedness.
12. White House, (2013). Presidential Policy Directive
- Critical Infrastructure Security and Resilience.
Presidential Policy Directive/PPD-21, Washington.
D.C., 2013, available at http://www.whitehouse.gov/
the-press-office/2013/02/12/presidential-policydirective-
criticalinfrastructure-security-and-resil.
13. Petit, F.; Bassett, G. W.; Buehring, W. A.; Collins, M.
J.; Dickinson, D. C.; Haffenden, R. A.; Huttenga, A.
A.; Klett, M. S.; Phillips, J. A.; Veselka, S. N. (2013).
Protective Measures Index and Vulnerability Index:
Indicators of Critical Infrastructure Protection and
Vulnerability. Office of Argonne National Laboratory
(ANL), United States, Tech. Rep ANL/DIS-13/04,
2013, available at http://www.osti.gov/scitech/servlets/
purl/1108161.
۱۴ عبداله خانی، علی ) 1385 (. بررسی و نقد نظریه امنیتی ساختن. فصلنامه ی
مطالعات راهبردی، شماره ی 33 ، تهران.
۱۵ جلالی، غلامرضا ) 1389 (. روش و الگو براورد تهدیدات در پدافند غیرعامل.
انتشارات دانشگاه امام حسین)ع(، تهران.
۱۶ علمداری، شهرام ) 1387 (. دستورالعمل براورد تهدید و تدوین سناریو در
دستگاه های کشور و استانی. سازمان پدافند غیرعامل، تهران.
17. ISO/IEC. (2002). Guide 73 Risk Management- Vocabulary-
Guidelines for Use in Standards. International
Organization for Standardization and International
Electro Technical Commission.
۱۸ موحدی نیا، جعفر ) 1385 (. مفاهیم نظری و عملی دفاع غیرعامل. معاونت
آموزش و نیروی انسانی ستاد مشترک سپاه، مرکز برنام هریزی و تألیف
کتاب های درسی، چاپ اول، تهران

19. Coppola, D. P. (2006). Introduction to International Disaster
Management. 3rd Edition, Butterworth Heinemann,
Burlington.
۲۰ سازمان پدافند غیرعامل کشور ) 1394 (. دستورالعمل عمومی سطح بندی
مراکز ثقل. معاونت اطلاعات و عملیات، بهار 1394 .
۲۱ پوریاری، مقصود؛ عباسی، حمید ) ۱۳۸۹(. اولویت بندی زیرساخ تها در
حوزه ی صنایع دریایی با نگاه پدافند غیرعامل. دوازدهمین همایش ملی
صنایع دریایی ایران، زیباکنار، انجمن مهندسی دریایی ایران، //: http
html.217_NSMI12-www.civilica.com/Paper-NSMI12
۲۲ عطایی، محمدحسن ) 1394 (. تعیین درجه اهمیت و اولویت زیر
ساخ تهای استراتژیک از منظر دفاع غیر عامل با تأ کید برفرودگا ههای غیر
نظامی، نمونه ی موردی: فرودگاه بین المللی امام خمینی)ره(. پایان نامه
برای اخذ کارشناسی ارشد در رشته پدافند غیرعامل دانشگاه صنعتی مالک
اشتر.
۲۳ محمد مرادی، اصغر؛ اخترکاوان، مهدی ) 1388 (. رو ششناسی مدل های
تحلیل تصمیم گیری چند معیاره. مجله آرمانشهر، شماره ی 2، بهار و تابستان
.1388
۲۴ اصغرپور، محمد جواد، ) 1377 (. تصمیم گیر یهای چند معیاره. نشر
دانشگاه تهران، چاپ اول.
25. Cimren, E.; Catay, E.; Budak, E. (2007). Development
of a Machine Tool Selection System Using AHP.
The International Journal of Advanced Manufacturing
Technology, 35, 363-376.
26. Kothari, C. R. (2004). Research methodology: Methods
and techniques. Second Edition, Publication of New
Age International, University of Rajasthan, Jaipur
(India), 401.
27. Massey, F. J. (1951). The Kolmogorov-Smirnov Test for
Goodness of Fit. Journal of the American Statistical
Association, 46 (253), 68-78.
28. Vargha, A.; Delaney, H. D. (1998). The Kruskal-Wallis
Test and Stochastic Homogeneity, Journal of Educational
and Behavioral Statistics, 23 (2), 170-192.
29. Wold, S.; Esbensen, K.; Geladi, P. (1987). Principal
component analysis. Chemometrics and Intelligent
Laboratory Systems, 2 (1), 37-52.
30. Jolliffe, I. (2002). Principal component analysis. Publication
of Wiley Online Library.
31. Parinet, B.; Lhote, A.; Legube, B. (2004). Principal
component analysis: an appropriate tool for water
quality evaluation and management—application to
a tropical lake system. Ecological Modelling, 178 (3),
295-311