تعیین و اولویت بندی اثرگذارترین شاخص‏ها در طراحی معماری ساختمان ‏های اداری از منظر پدافند غیرعامل با استفاده از روش تحلیل سلسله‏ مراتبی1 (AHP)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 رئیس سازمان پدافند غیرعامل

2 دانشگاه صنعتی مالک اشتر

3 دانشگاه امام حسین (ع)

چکیده

ساختمان‏های اداری از جمله دارایی‏ هایی هستند که فارغ از جزء‏ کاربری آن‏ها از آنجا که منتسب به دولت‏ها و حکومت‏ ها هستند و وظیفه‏ ی خطیر اداره‏ ی امور مردم را بر عهده دارند، همواره به اشکال گوناگونی از حمله‏ ی مستقیم هوایی- موشکی گرفته تا انفجارهای تروریستی مجاورتی مورد تهدید بوده‏ اند. به خصوص با شدت گرفتن انواع مختلف تهدیدات اعم از تروریستی و غیرتروریستی علیه مراکز سیاسی - اداری کشورمان این مسئله بیش از پیش خود را نمایان نموده‏ است. از این‏رو پیاده ‏سازی اقدامات پدافند غیرعامل در مراحل طراحی و ساخت این‏گونه ساختمان‏ها امری ضروری ‏است. در این مقاله با درنظر گرفتن تهدید موج انفجار به عنوان تهدید طرح، تلاش شده ‏است، اصلی ‏ترین شاخص‏ های معماری در طراحی ساختمان‏های اداری با بهره‏ گیری از نظر جامعه ‏ی خبرگان و روش تحلیل سلسله ‏مراتبی شناسایی و اولویت‏ بندی گردند. پس از گردآوری داده‏ ها به روش کتابخانه ‏ای و مصاحبه با خبرگان و تکمیل پرسشنامه‏ توسط 28 نفر از خبرگان، تحلیل نتایج با استفاده از روش AHP یا تحلیل سلسله‏ مراتبی به انجام رسید. در پایان پس از ارزیابی‏ های صورت گرفته در پژوهش با استفاده از نرم‏ افزار Expert Choice 11، شاخص ‏های نمای خارجی ساختمان، طراحی داخلی و فضای امن به ترتیب حائز بیشترین اولویت‏ های طراحی معماری ساختمان‏ های اداری با رویکرد پدافند غیرعامل شدند. همچنین مهم‏ترین زیرشاخص ‏های هر یک از شاخص‏ ها نیز اولویت‏ بندی گردیدند. همچنین در مقاله‏ ی حاضر تلاش گردیده ‏است برای هر یک از زیرشاخص ‏هایی که بیشترین اهمیت را داشته‏ اند، تحلیلی کلان ذیل جدول نتایج ارزیابی نگاشته شود.

کلیدواژه‌ها


  1. اصغریان جدی، ا؛ شهاب، ع. (1394).  بومی‏سازی استانداردهای پناهگاه جمعی و خانوادگی در ایران، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
  2. Bitarafan , M. Hosseini, B. hashemi-fesharaki, J. (2013). The Role of Façade Materials in Blast-Resistant Buildings, Frontiers of Architectural Research.
  3. Hosseini, B. Hashemi Fesharaki, J.  Norouzian Maleki, S. (2012). The Role of Basic Forms Buildings in Explosion Protection. International Journal of Science and Advanced Technology
  4. معینی کربکندی، م. (1392). شاخص‏های فرم‏های معماری ساختمان‏های مقاوم در برابر موج انفجار، پایان‏نامه کارشناسی ارشد به راهنمایی آقای دکتر سید باقر حسینی، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران.
  5. Pouri Rahim, A. Bitarafan, M. Lale Arefi, S. (2013). Evaluation of Types of Shapes of Building Roof against Explosion. IACSIT International Journal of Engineering and Technology, Vol. 5, No. 1
  6. Bitarafan , M. Hosseini, B. Abazarlou, S. Mahmoudzadeh, A. (2012). Selecting the optimal Composition of Architectural Forms from the Perspective of civil Defense Using AHP and IHWP methods, Architectural Engineering and Design Management And Technology (ISSN 2221-8386) Volume 2 No 8
  7. . Amol.B, Salunkhe (2016). Terrorist Resistant Building Design. International Journal of Engineering Science and Computing.
  8. Koccaz1, Z.  Fatih, S. Torunbalci, N. (2008). ARCHITECTURAL AND STRUCTURAL DESIGN FOR BLAST RESISTANT BUILDINGS, The 14th World Conference on Earthquake Engineering, Beijing, China.
  9. Parisi, F. Balestrieri, F. Claudio,D. (2016). Blast resistance of tuff stone masonry walls. Elsevier Engineering Structures, Volume 113, Pages 233-244
  10. زبردست، ا. (1380). کاربرد فرایند تحلیل سلسله‏مراتبی در برنامه‏ریزی شهری و منطقه‏ای، نشریه‏ی هنرهای زیبا، شماره‏ی 10، تهران.
  11. . Kousalya, P.  )2012(. Analytical Hierarchy Process approach – An applications.l.  Mathematica Aeterna, Vol. 2. 10, 861 - 878.
  12. Sherekar,V. Tatikonda, M. )2016(. Impact of Factor Affecting on Labour Productivity in Construction Projects by AHP Method.  International Journal of Engineering Science and Computing, Volume 6 Issue No. 6
  13. Kokangül, A. Polat , U. Dağsuyu, C. (2017). A new approximation for risk assessment using the AHP and Fine Kinney methodologies. Elsevier Safety Science, Volume 91, p 24-32
  14. Llamas, B., Cruz Castañeda, M., Laín, C. (2017). Environ Earth Sci  76: 204.
  15. Ghobadi, M.H., Taheri, M. & Taheri, K. (2017). Municipal solid waste landfill siting by using analytical hierarchy process (AHP) and a proposed karst vulnerability index in Ravansar County, west of Iran, Environ Earth Sci, Issue 2
  16. Rakotoarivelo, Baptiste, J. (2017). Multi-Criteria Decision Analysis for Financial Investments Using AHP. s.l. : Springer International Publishing.
  17. آذر، ع. (1374). AHP تکنیکی نوین برای تصمیم‏گیری گروهی. نشریه‏ی دانش مدیریت، تهران.
  18. فرزام‏شاد، م. (1386). مبانی نظری معماری در دفاع غیرعامل. مؤسسه انتشاراتی جهان جام جم. تهران.
  19. هاشمی فشارکی، ج؛ محمودزاده، ا. (1391). فرهنگ توصیفی دفاع غیرعامل. انتشارات علم‏آفرین، اصفهان.
  20. دفتر مقررات ملی ساختمان (1391). مبحث بیست‏ویکم (پدافند غیرعامل). تهران
  21. بیطرفان، م؛ فرزام‏شاد، م. (1392). معماری همساز با دفاع غیرعامل با واکاوی در سبک‏های معماری جهان. انتشارات بوستان حمید، تهران.