مدیریت بحران

مدیریت بحران

تحلیل کیفی نقش فساد اداری در ایجاد بحران‌های اجتماعی: مورد مطالعه اعتراضات دی‌ماه 96 در شهرستان شهرکرد

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترای مدیریت بحران دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.
2 استاد تمام، مهندسی صنایع – سیستم و بهروری، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.
3 استادیار، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.
چکیده
بحران‌های اجتماعی مبین گونه‌ای از بحران ناشی از گسست نظم موجود و ناتوانی نظام اجتماعی در برقراری تعادل دوباره هستند. از جمله این بحران‌ها می‌توان به اعتراضات اجتماعی دی‌ماه ۹۶ اشاره کرد. این اعتراضات نمایانگر وقوع بحرانی با منشأ اجتماعی فراگیر، وسیع، عمیق و متفاوت با سایر بحران‌های جدایی‌طلبانه، مذهبی و جنبش‌های دانشجویی دهه‌های گذشته بود که توانست در کوتاه‌ترین زمان 100 شهر را نابسامان کند. اینکه نظام اداری به‌عنوان مهمترین خرده‌نظام سیاسی چگونه می‌تواند در ایجاد نارضایتی و تولید بحران اجتماعی نقش خورنده‌ای را دربراندازی حاکمیت ایفا کند، پرسش و هدف اصلی این تحقیق را تشکیل می‌دهد. هدف این مقاله ارائه تحلیلی کیفی از چگونگی نقش فساد اداری در ایجاد بحران‌های اجتماعی است. داده‌ها از طریق انجام مصاحبه‌های عمیق و با روش نمونه‌گیری هدفمند با 23 نفر از افراد خبره و مطلع از چگونگی وقوع اعتراضات دی‌ماه 96 در شهرستان شهرکرد مرکز استان چهارمحال و بختیاری با بافت چند قومی و گویشی متنوع گردآوری شده است. ­مصاحبه‌های ضبط‌شده پس از پیاده‌سازی و چندین‌بار مرور با استفاده از روش تحلیل مضمون (تحلیل تماتیک) که یکی از فنون تحلیل متون و مصاحبه‌ها در روش کیفی است، بررسی و طبقه‌بندی شد. یافته‌های تحقیق شامل 8 مضمون فراگیر و 26 مضمون سازنده از نقش فساد اداری بر ایجاد بحران‌های اجتماعی است. از طرح بخشی از 460 مضمون پایه به‌دست‌آمده، به علت مشابهت و تکراری بودن امتناع و لزوماً به اهم آن‌ها در بخش یافته‌ها اشاره شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Qualitative analysis of the role of corruption in creating social crises: A case study of the December 2017 protests in Shahrekord

نویسندگان English

ahmad reza ghorbani marghmalki 1
Reza Hosnavi 2
Mohammad Eskandari 3
1 PhD student in Crisis Management, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran.
2 Full Professor, Industrial Engineering - Systems and Productivity, Malek Ashtar University of Technology, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Malik Ashtar University of Technology, Tehran, Iran.
چکیده English

Social crises are manifested by the disruption of existing order in a situation in which the ability of the social system to rebalance declines. One of these crises is the social protests of December 2017. These protests showed the occurrence of a crisis of pervasive, wide-ranging, deep and different social origin from other crises (separatist, religious, and student movements) of the past decades that could disrupt a hundred cities in the shortest possible time. As the most important political subsystem, how it can play a corrosive role in overthrowing the government in creating dissatisfaction and social crisis, is the main question and purpose of this research. The purpose of this article is to provide a qualitative analysis of how the role of corruption in creating social crises. Data were collected through in-depth interviews and purposive sampling with 23 experts on how the December 2017 protests took place in Shahrekord, with a multi-ethnic context and diverse dialect. The recorded interviews were implemented and after several reviews using the method of thematic analysis, which is one of the techniques of text analysis and interviews in qualitative method, were classified and the topics were extracted from it. Findings of the research include 8 comprehensive themes and 26 constructive themes of the role of corruption in creating social crises. Some of the 460 basic themes have been omitted due to similarity and duplication, and the most important ones are necessarily mentioned in the research findings section.

کلیدواژه‌ها English

Corruption
Crisis
Social crisis
  • گار، رابرت تد.(1399). چرا انسان‌ها شورش می‌کنند. ترجمه مرشدی‌زاده، علی. چاپ ششم. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی
  • موسوی دوست، سید محمد. (1398). علل و پیامدهای فساد اداری . فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری . سال سوم. شماره 52 .  جلد چهارم . زمستان . صص 39-93
  • ساوه دروری ،مصطفی؛ خلیلی، ابراهیم و ملکی، عباس (1392)، بحران­های سیاسی و توسعه سیاسی در ایران، فصلنامه علمی ـ پژوهشی امنیت پژوهشی، سال دوازدهم، شماره 43، پاییز1392
  • نوروزپور، مرتضی (1398). تحلیل اعتراض های دی ماه 96، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال چهارم، پاییز، صص 220-185
  • درخشه، جلال و هراتی، محمدجواد ( بهار و تابستان 1392)، مطالعه تطبیقی تأثیر نارضایتی انقلاب بر نظام سازی آینده انقلاب در ایران و مصر. دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی دانش سیاسی، سال نهم، شماره اول (پیاپی 17)، بهار و تابستان، صص 5-18.
  • آرتز، پائول؛ ون دایک، پیتر، کلمن، اریش؛ استیتفا و دهان، غسان (1393)، از انعطاف­پذیری تا شورش (تلاش برای فهم پدیده انقلاب­های عربی). ترجمه التیامی­نیا، رضا و سمیعی اصفهانی، علیرضا. تهران : انتشارات تیسا.
  • Trancparency International, 2015
  • Atuobi, Samuel M. (2007). Corruption and state Instability in West Africa: An Examination of Policy options - Peace and security
  • Bamidele, O. (2013). Corruption, conflict and sustainable Development in African States. The African Symposium: An online journal of African Educational Research Network, (13)1, 42.
  • Hazy, J.K, Dooley, K.J., Demetris, D.S Backstrom, T., and Liechtenstein. B. (2016). Toward a Complexity - Informed definition of corruption. A complexity - informed definition of corruption 1-25.
  • Jain, A.K. (2001). Corruption: A Review. Journal of Economic Surveys, Concordia University, (15)1,
  • دوگراف ، خیالت . واخنار، پیتر. فون مارافیک ، پتریک.(2010).چشم اندازهای نظری فساد. ویراست دوم.ترجمه هانیه هژبرالساداتی ودیگران(1394).تهران: آگاه.
  • Nagat, Violeta Ioana., & Popa, Eliza-Titiana. (2020). Views on Corruption and some Theories on Causes of Corruption. “Carol I” National Defense University Security and Defense Faculty, (XVI)Part1, 179-186
  • Amundsen, Inge (1997). Political Corruption: An Introduction to the Issues. Chr. Michelsen Institute Development Studies and Human Rights. Bergen: Norway.
  • Patrick, H.P. (2016). Corruption and its Impact on Good Governance in the Caribbean. Contemporary Security and Defense Issues in the Caribbean. 123 – 134.
  • Morris, S. & Clasher, J. (2010) “Corruption and Trust: Theoretical Considerations and Evidence from Mexico.” Comparative Political Studies, 43(10): 1258–1285.
  • نرگسیان، عباس؛ جمالی، قاسمعلی؛ هراتی، مسـعود؛ آذری، حسـین (1397 ). بررسـی ارتبـاط فسـاد و اعتمـاد دررابطـه بـین شفافیت و رضایت شهروندان. فصلنامه مدیریت دولتی، دوره 10، شماره2 ،صص. 289 -310
  • رزم آهنگ، مهدی؛ صادقی شاهدانی، مهدی.(1399). واکاوی رابطه بین فساد عینی و ادراکی با مؤلفه اعتماد اجتماعی تعمیم یافته. فصلنامه مجلس و راهبرد. سال بیست وهفتم، شماره یکصدوسوم. پاییز. صص31-50
  • فاضلی،محمد؛ جلیلی،محدثه.(1397) . بررسی بین کشوری رابطۀ کیفیت حکومت، میزان فساد و سطح اعتماد نهادی واجتماعی. جامعه شناسی کاربردی. سال بیست و نهم. شماره پیاپی (70) . شماره دوم. تابستان 1397 . صص 191-210
  • امیری، مهدی (1394). ریشه ها، مصادیق و پیامدهای فساد انتخاباتی، مجلس و راهبرد سال بیست و دوم تابستان شماره 82
  • احتشامی، علی؛ بیات، بهرام؛ سام دلیری، کاظم؛ شعبانی، مرحوم ناصر.(1398). مدیریت بحران های اجتماعی ناشی از نقاط بحرانی در کلان شهرها. فصلنامه پژوهش های دانش انتظامی. سال بیست و یکم. شماره سوم پاییز
  • باغبانی،غلام رضا؛یعقوبی،دکترنورمحمد؛ابراهیم زاده،دکترعیسی؛خاشعی،دکتروحید.(1399). تبیین الگوی مدیریت بحران های اجتماعی با رویکرد امنیتی،مورد مطالعه:استان سیستان و بلوچستان. فصلنامه ژئوپلیتیک. سال شانزدهم،شماره دوم. تابستان. صص 88-117
  • قائدی، محمدرضا (تابستان1382)، مؤلفه­های نظری بحران، راهبرد، شماره 28.
  • محمدی­لرد، عبدالمحمود (تابستان 1391). بهبود پیش­بینی در تحلیل اطلاعاتی؛ مطالعه موردی بی­ثباتی سیاسی خارمیانه، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال یازدهم، ستاره دوم، ص91-116.
  • بروک،لوتار.هنریک هلم،هانس.سورنسن،جرج و استول،میشل.(2010).دولت‌های شکننده-جامعه شناسی جنگ و منازعه در دنیای مدرن،ترجمه: احمد رشیدی(1394).تهران: نشر اسپید.
  • ساندرز. دیوید.(1981). الگوهای بی ثباتی سیاسی، چاپ سوم،ترجمه: پژوهشکده مطالعات راهبردی(1396). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  • رئیس دانا، فریبرز.(1384).علل، عوامل و انگیزه های اقتصادی-اجتماعی بروز بحران ها و تهدید های اجتماعی درایران.فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی ،سال چهارم شماره 16، صص 221-249
  • ضمیری، عبدالحسین؛نصیری حامد، رضا.(1389).بحران های بین الملی،ابعاد و مولفه ها.مدیریت بحران،شماره 51،صص95-138
  • گیدنز،آنتونی.(1398). جامعه شناسی .ترجمه صبوری، منوچهر ،چاپ سی و چهارم،تهران.نشر نی .
  • .طرهانی، نعمت.(1398). شناسایی ابعاد،مولفه ها و شاخص های بحران های اجتماعی. فصلنامه پدافند غیر عامل و امنیت . سال هفتم. شماره بیست و ششم. بهار. صص67-88
  • زرقانی، هادی؛ اعظمی، هادی؛ احمدی، راحله.(1393). برسی و شناسایی متغییر های موثر بر بی ثباتی نظام سیاسی.فصلنامه ژئوپولوتیک،سال دهم، شماره سوم، پاییز ،صص 76-94
  • جانستون، هنک (1398). جنبش اجتماعی چیست؟، ترجمه، کشاورزی، سعید، کریمی، مریم چاپ دوم، تهران، نشر ثالث
  • مدنی قهفرخی، سعید (1398). جنبش های اجتماعی و دموکراتیزاسیون.چاپ اول، تهران، انتشارات روزانه
  • عابدی جعفری، حسن؛ تسلیمی، محمد سعید؛ فقیهی، ابوالحسن؛ شیخ زاده، محمد (1390). تحلیل مضمون و شبکه مضامین: روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده های کیفی.اندیشه مدیریت راهبردی،سال پنجم،شماره دوم، پاییزوزمستان ،شماره پیاپی 10 ، صص 151-198
  • گل­وردی، مهدی (زمستان 1396)، تاب­آوری ملی: مروری بر ادبیات تحقیق، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاست­گذاری عمومی، دوره 7، شماره 25، ص 293-310.
  • اقتصاد نیوز، کد خبر 205070/61
  • دانایی فرد، حسن؛ صادقی، محمدرضا و مصطفی زاده، معصومه (1394)، واکاوی وتحلیل تبعات سیاست زدگی بوروکراسی درنظام سیاسی. اندیشه مدیریت راهبردی، سال نهم، شماره دوم پاییز و زمستان 1394، شماره پیاپی 18، صص 57-86.
  • بهشتی، سید صمد؛ خان محمدی، احسان (1399). بررسی وضعیت ادراک فساد و عوامل مرتبط با آن، مطالعه شهروندان سر پل ذهاب. جامعه شناسی کاربردی، سال 31، شماره پیاپی (80)، شماره چهارم، زمستان
  • Miller, A.H. (1974) Political Issues & Trust in Government: 1964-1970.American Political Science Review, Volume 68, Issue 3(Sep)951-972
  • رزاکرمن،سوزان(1999).فساد و دولت-علت ها،پیامدها و اصلاح،ترجمه منوچهر صبوری(1397).تهران: شیرازه کتاب ما.
دوره 10، ویژه نامه پدافند غیرعامل
ویژه نامه پدافند غیرعامل
اسفند 1400
صفحه 60-74

  • تاریخ دریافت 14 فروردین 1400
  • تاریخ بازنگری 10 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش 30 آذر 1400