تأثیر سرمایه اجتماعی بر تا ب آوری با تأ کید بر نقش میانجی رفتار شهروندی سازمانی در بحرا ن ها مورد مطالعه: کارکنان جمعیت هلا ل احمر استان کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدیریت، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور،

2 استادیار/ دانشگاه صنعتی مالک اشتر

3 استادیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور،تهران ایران

4 کارشناسی ارشد مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور مرکز ماهدشت،ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف تأثیر سرمایه  اجتماعی بر تاب‌آوری با نقش میانجی رفتار شهروندی سازمانی در برابر بلایای طبیعی (مورد مطالعه: کارکنان جمعیت سازمان هلال‌احمر شهر کرمانشاه) شکل گرفت. جامعه آماری پژوهش ‌شامل 108 نفر از کارکنان سازمان هلال‌احمر شهر کرمانشاه است که به روش نمونه‌گیری از طریق سرشماری تمام افراد شاغل را به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند و به منظور جمع‌آوری داده‌های مورد نیاز از پرسش‌نامه استاندارد رفتارشهروندی سازمانی توسط پودساکف و مکنزی (1993) پرسش‌نامه استاندارد سرمایه اجتماعی مدل ناهابیت و گوشال (1998) و پرسش‌نامه تاب‌آوری کونور و دیویدسن (2003) استفاده شده است. با استفاده از آلفای کرونباخ پایایی پرسش‌نامه‌ها به ترتیب عبارت است از: آلفای کرونباخ رفتار شهروندی سازمانی برابر 0.77، آلفای سرمایه اجتماعی برابر 0.84 و آلفای کرونباخ تاب‌آوری برابر 0.89. روایی پرسش‌نامه‌ها هم با استفاده از روش محتوا و همچنین استاندارد بودن پرسش‌نامه‌ها از روش تحلیل عامل تاییدی و اکتشافی تایید شد. برای تحلیل داده‌ها از روش آمار استنباطیSpss21 و به منظور بررسی رابطه بین مؤلفه‌های از آزمون پیرسون و برای تایید یا رد فرضیات پژوهش از روش رگرسیون چندمتغیره و آزمون تحلیل مسیر استفاده شده است. نتایج پژوهش ارتباط معناداری بین سرمایه اجتماعی و تاب‌آوری و رفتارشهروندی سازمانی نشان داد. بدین معنی که فرضیه‌های تحقیق مورد تایید واقع شده‌اند، اما رفتار شهروندی سازمانی به عنوان نقش میانجی مورد تایید واقع نشد.
 

کلیدواژه‌ها


1-Akut(2008)ilestism.http://www.akut.org.tr/defult.aspx?tabid+52[accessed on may 20,2008]
2-Friborg, O,Hjemdal, O, Rosenvinge , O. H, Martinussen, M. Aslaksen , M. & Flaten , M. A. (2006). Resilience as a moderator of pain and stress. Journal of psychosomatic research. 61. 213-219.
3-Cutter, S.L. (2008). “A Place-Based Model for Understanding Community Resilience to Natural Disasters”. Global Environmental Change, pp. 1-9.
4-میرحاجی، مهدی(1390) بررسی میزان تأثیر ابعاد سرمایه اجتماعی بر تعهد سازمانی کارکنان ادارات دولتی استان آذربایجان غربی، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی سنندج
5-Barnes-Mauthe, M., Oleson, K.L.L., Zafindrasilivonona, B., 2013. The total economicvalue of small-scalefisheries with a characterization of post-landing trends: anapplication in Madagascar with global relevance. Fish. Res. 147, 175–185.
6-Nakagawa,Y and Shaw,R (2004)"Social capital: A missing link to disaster recovery"., International Journal of Mass Emergencies and Disasters 22(1): pp. 5– 34.
7-Neal,D and Phillips,B(1995) "Effective emergency management: Reconsidering the Bureaucratic Approach"., Disasters,. Vol. 19, No.4, pp. 327-37
8-سپهوند، رضا و جعفری، سلیمان (۱۳۹۵). تأثیر احساس امنیت اجتماعی بر سرمایه و نشاط اجتماعی. مدیریت سرمایه اجتماعی، دوره ۳، شماره ۴، صفحات۵۴۱-۵۲۱.
9-Bankston, C. L. & Zhou, M. (2002), Social capital as a process: the meanings and problems of a theoretical metaphor, Sociological Inquiry, 72: 285-317.
10-Hunecke, C., Englae, A., Jara-Rojas, R. & Poortvliet, M. (2017), Understanding the role of social capital in adoption decisions: An application to irrigation technology. Agricultural Systems, 15(3), 221-231.
11-Goyal, A. & Ahkilesh, K.B. (2007), Interplay among innovativeness, cognitive intelligence, emotional intelligence and social capital of work teams. Team Performance Management, 13(7/8), pp.206- 226
12-Looman, W. S. & Shewikar, F. (2009), Psychometric properties and cross-cultural equivalence of the Arabic Social Capital Scale: instrument development study, International Journal of NursingStudies 46 (2009), 44–53, Available online at www. sciencedirect.com.
13-Ogada, R. (2013). The influence of social capital on career success for staff of the county, government of Mombasa, Doctoral dissertation, Nairobi , Kenya, University of Nairobi.
14-طغرایی، محمد‌تقی؛ رضوانی، مهدی (۱۳۹۰).نگاشت مفهومی سرمایه اجتماعی در فعالیت‌های بازاریابی کارآفرین شرکت‌های کوچک. مجله تحقیقاتی بازاریابی نوین،۲(۳)، ۸۷-۱۰۶.
15-Adger, W. N., Hughes, T. P., Folke, C., Carpenter, S. R., & Rockström, J. (2005). Social-ecological resilience to coastal disasters. Science, 309, 1036-1039.
16-Holling, C. S., & Gunderson, L. H. (2002). Resilience and adaptive cycles. Panarchy: Understanding transformations in human and natural systems. Island Press.
17-Karrholm, M., Nylund, K. & DE LA Fuente, P. P. (2014). Spatial resilience and urban planning: Addressing the interdependence of urban retail areas. Cities, 36, 121-130.
18-Speranza, I. C., & Wiesmann, U., & Rist, S. (2014). An indicator framework for assessing livelihood resilience in the context of social–ecological dynamics. Global Environmental Change, 28(2), 109-119.
19-Lu, P., & Stead, D. (2013). Understanding the notion of resilience in spatial planning: A case study of Rotterdam, The Netherlands. Cites, 200–212.
20-Pelling, M. & WISNER, B. (2012). Disaster risk reduction: Cases from urban Africa, Routledge. Retrieved from: https://books.google.com/books.
21-Pendalla, R., Fosterb, K. A., & Cowell, M. 2010. “Resilience and regions: building understanding of the metaphor”. Cambridge Journal of Regions, Economy and Society. Vol 3. No 1. pp 71-84
22--جهانگیری، علی؛ قوپرانلو،مهرنوش؛ حاج زاده، مصطفی(1391). بررسی رابطه بین سرمایه‌های اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی، فصلنامه مطالعات جامعه شناسی زنان، سال سوم، شماره8، ص83
23-Chen, X. (2005). Person and social capital: An instrument for health and behavioural research. Oxford Journals Medicine Health Education Research, 24 (20).
24--غلامحسینی، اسماعیل، ملکی نیا، عماد و بجانی، حسین(۱۳۹۴). عوامل تأثیرگذار، مؤلفه‌ها و پیامدهای رفتار شهروندی سازمانی، مجله مهندسی مدیریت.
25-سهرابی‌زاده، ساناز؛ باستانی، پیوند و روانگرد، رامین(۱۳۹۲). بررسی عوامل تأثیرگذار بر رفتار شهروندی سازمانی در کارکنان ستادی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال ۱۳۸۸، فصل‌نامه بیمارستان، سال نهم.
26-ایزدی، حسین (1396). شناسایی مؤلفه‌های مسئله در کاهش تاب‌آوری سازمان‌ها در شرایط بحرانی با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی مطالعه موردی سازمان آتش‌نشانی شهرستان آمل فصل‌نامه دانش پیگیری و مدیریت بحران، دوره هفتم ،شماره چهارم.
27-عوض‌پور، لیلا (1395). نقش‌سرمایه اجتماعی در ارتقای تاب‌آوری بهره‌برداران در مواجهه با گرایش منفی وضعیت مرتع (منطقه مورد مطالعه: منطقه کالپوش، شهرستان میامی، استان سمنان، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده منابع طبیعی.
28-سالاری، فاطمه و همکاران (1395). تحلیل شبکه ذی‌نفعان محلی در راستای تقویت تاب‌آوری و مدیریت پایدار اکوسیستم‌های طبیعی (منطقه گرگو، شهرستان بویراحمد) محیط زیست طبیعی، منابع ایران، دوره 69، شماره 2، صفحات 469-486.
29- Esmi, K., Piran, M., & Hayat, A.A. (2017). The mediating effect of Social capital on the relationship between transformational leadership and organizational citizenship behavior, Journal of Health management & Informatics, 4(4): 1-6.
 
30-Qiu, Y., Lou, M., Zhang, L., & Wang, Y. (2020). Organizational Citizenship Behavior Motives and Thriving at Work: The Mediating Role of Citizenship Fatigue, Sustainability, 12(1): 1-17.
31-Paul,Happy;Kumar Bamel,Umesh;Garg,Pooja;(2016),Employee Resilience and OCB: Mediating Effects of Organizational Commitment,VIKALPA,The Journal for Decision Makers41(4)308-332,2016 Indian Insitute of Management,ahmedabad SAGE Publications sagepul in./hom nav  DOI:10 1177/0256090916672765  http://vik sagepub com
32Amintojjar,Hossein;Shekari,Gholam-Abbas;Zabihi,Mohammad Reza;(2015),The effect of social capital on organization citizenship behavior:A case study of employees in Mashhad Municipality,International Journal of organizational Leadership 4(2015) 144-153.