بهینه سازی اقتدار دفاعی امنیتی با رویکرد پدافندغیرعامل مطالعه موردی: جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ریاست دانشگاه

2 دانش آموخته دکتری

چکیده

امروزه هر کشوری تلاش می‌کند اقداماتی را در راستای حداکثرسازی توان و اقتدار ملی برای استقرار امنیت و حداکثرسازی توان دفاعی خود انجام دهد، جمهوری اسلامی ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست و تلاش می‌کند قابلیت‌های ملی، قدرت ملی و اقتدار دفاعی خود را افزایش دهد تا موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب‌پذیری، تداوم فعالیت‌های ضروری، ارتقای پایداری ملی و تسهیل مدیریت بحران در مقابل تهدیدها و اقدامات نظامی شود. بدین منظور پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل بهینه‌سازی اقتدار دفاعی امنیتی جمهوری اسلامی ایران با رویکرد پدافند غیرعامل به رشته تحریر درآمده است. برای استخراج مؤلفه‌های اولیه از دو روش مطالعه کتابخانه‌ای گسترده و روش دلفی با استفاده از 14 نفر از خبرگان دانشگاهی و طراحان راهبردی استفاده شد که انتخاب خبرگان به روش نمونه‌گیری گلوله ‌برفی انجام پذیرفت. ضریب هماهنگی کندال 86/0 به‌دست آمد که نشان‌دهندۀ اتفاق‌ نظر بسیارقوی بین نشست خبرگان است. برای ارزیابی مؤلفه‌ها از نرم‌افزار لیزرل استفاده شد. بر اساس نتایج پژوهش 38 مؤلفه‌ به‌عنوان عوامل مؤثر بر بهینه‌سازی اقتدار دفاعی امنیتی جمهوری اسلامی ایران با رویکرد پدافند غیرعامل شناسایی شدند.

کلیدواژه‌ها


] 1[ شعبانی، محمدرضا ) 1392 (. راهبردهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران در
استان سیستا ن وبلوچستان مبتنی بر عوامل ژئوپلیتیکی، رساله دکتری،
تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
[2] Boldrin, M; De Nardi, M; Larry, E. (2015). Fertility
and Social Security, Journal of Demographic Economics,
81 (3), pp. 261-299.
[3] Caring, R. L. (1987). Training and development handbook,
Third edition, new York: Mc Ggrow- Hill Book
Company.
[4] Eldrige, I. (2005). Mean little Girls, Cwk Network,
Inc.
[5] Osler, A and et al. (2001). Not a problem? Girls and
Scool Exclusion, National Children’s Bureau.
] 6[ زرقانی، سیدهادی؛ امینی، مرضیه؛ رمضانی، مهناز ) « .)1396 تحلیل اصول و
ملاحظات امنیتی در زیرساخت حم ل ونقل شهری در کلان شهرهای ایران ،»
فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال س یو دوم، شماره سوم، صص 99 -
.88
] 7[ نوریان، ارشیر ) « .)1392 جایگاه مؤلف ه دفاعی-امنیتی در تحکیم و توسعه
اقتدار ملی از منظر امام خمینی )ره( و آی تالله خامن های »، فصلنامه
پژوه شهای سیاسی جهان اسلام، سال سوم، شماره چهارم، صص 170 -
.141
] 8[ رشیدزاده، فت حالله؛ عاشوری، ذبیح الله؛ شهرام فر، جعفر ) « .)1390 الگوی
راهبردی تحکیم و توسعه اقتدار دفاعی امنیتی جمهوری اسلامی ایران ،»
فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، سال دوازدهم، شماره 46 ، صص
.121-141
] 9[ حیا تمقدم، امیر؛ کلانتری، فت حالله؛ فلاح، عباس ) « .)1396 شناسایی عوامل
مرتبط با مؤلفه دفاعی-امنیتی جهت استحکام ساخت درونی قدرت نظام
با تأ کید بر منویات فرماندهی معظم کل قوا »، فصلنامه راهبردی دفاعی،
سال پانزدهم، شماره 57 ، صص 66 - 43 .
] 10 [ سوره مبارکه الأنفال آیه 60 .
] 11 [ نهج البلاغه، خطبه فرازی از خطبه 26 : فراز 5.
] 12 [ جدیدی، احمد ) « .)1395 پدافند غیرعامل؛ مدیریت بحران ددر عرصه
تهدیدات دفاعی-امنیتی »، فصلنامه مدیریت بحران، سال هشتم، شماره
28 ، صص 197 – 173 .
[13]Oxford Advanced Learner’s Dictionary (2005), 7th
edition: London,Oxford Press;Threat.
[14] Richard, Wyn Jones (1999), Security, Strategy and
critical Theory: LondonmLynne Rienner publishers.
] 15 [ حافظ نیا، محمدرضا. ) 1385 (. اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، چاپ اول،
مشهد: انتشارات پاپلی.
] 16 [ مرادیان، محسن ) 1385 (. ابعاد و مظاهر تهدیدات، چاپ اول، تهران: مرکز
آموزشی و پژوهشی شهید علی صیادشیرازی.
] 17 [ بوزان، باری. ) « .)1380 امنیت، کشور، نظم نوین جهانی و فراسوی آن ،»
ترجمه احد پارساپور، فصلنامه فرهنگ اندیشه، شماره های 4- 3.
] 18 [ پاشایی هولاسو، امین؛ شعبانی، محمدرضا؛ استکی، جواد ) 1396 (.
«شناسایی عوامل مؤثر بر تحقق امنیت ملی در نه جالبلاغه »، فصلنامه
پژوهشنامه نهج البلاغه، سال پنجم، شماره هجدهم، صص 52 - 31 .
] 19 [ عصاریان نژاد، حسین ) 1388 (. جزوه درسی محی طشناسی امنیتی، تهران:
دانشگاه عالی دفاع ملی.
] 20 [ جمالی، علی؛ مدنی، سیدمصطفی ) « .)1394 نقش پدافند غیرعامل در
بازدارندگی از جنگ »، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال سیزدهم، شماره 51 ،
صص 206 – 171 .
] 21 [ دلاوری، رضا؛ روستایی، محمدتقی ) « .)1395 مزایا و نواقص پدافند غیرعامل
جمهوری اسلامی ایران »، فصلنامه سپهر سیاست، سال سوم، شماره نهم،
صص 140 - 121 .
] 22 [ عطایی، سیدشکور؛ قاضی زاده فرد، سیدضیاءالدین ) « .)1393 ارائه الگوی
به کارگیری مدیریت دانش در پدافند غیرعامل )با تأ کید بر نقش منابع
انسانی( »، فصلنامه پدافند غیرعامل، سال پنجم، شماره 3، صص 19 – 11 .
] 23 [ منوچهری، عباس ) « .)1376 قدرت مدرنیسم و پس تمدرنیسم »، دوماهنامه
اطلاعات اقتصادی-سیاسی، موسسه اطلاعات.
] 24 [ راش، مایکل ) 1377 (. جامعه و سیاست: مقدم های بر جامعه شناسی
سیاسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: انتشارات سمت.
] 25 [ ایزدی، مصطفی؛ دولتشاه، بهروز ) « .)1396 گفتمان ولای تفقیه در حوزه
اقتدار دفاعی-امنیتی »، فصلنامه مطالعات دفاعی راهبردی، سال
پانزدهم، شماره 67 ، صص 210 - 181 .
] 26 [ دهخدا، علی اکبر ) 1373 (. لغت نامه دهخدا، قم: انتشارات ارزشمند.
] 27 [ کالینز، جان ام ) 1386 (. استراتژی بزرگ اصول و روی هها، ترجمه کوروش
بایندر، چاپ چهارم، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی.
] 28 [ رستمی، محمود ) 1386 (. فرهنگ واژ ههای نظامی، تهران: انتشارات
دانشکده فرماندهی و ستاد آجا.
] 29 [ کیانی، سورنا ) « .)1395 الگوی راهبردی دفاع همه جانبه از منظر قرآن
کریم »، رساله دکتری، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
] 30 [ رشیدزاده، فتح الله ) « .)1387 توسعه و تحکیم قدرت و اقتدار نظامی
جمهوری اسلامی ایران »، فصلنامه مدیریت نظامی، شماره 33 .
] 31 [ شفیعی، نوذر؛ شکر یمقدم، اصغر ) « .)1393 دیپلماسی فناوری جمهوری
اسلامی ایران )با تأ کید بر فناوری های دفاعی-امنیتی »، فصلنامه تحقیقات
سیاسی بین المللی، شماره نوزدهم، صص 269 - 235 .
] 32 [ کلانتری، فت حالله؛ افتخاری، اصغر ) « .)1393 بررسی و تبیین راهبردی
«تهدید در مقابل تهدید » در سیاست دفاعی جمهوری اسلامی ایران »، مجله
سیاست دفاعی، سال بیس تو دوم، شماره 88 ، صص 90 - 63 .
] 33 [ کلانتری، فت حالله ) « .)1396 تأثیر اقتدار دفاعی بر اقتدار سیاسی از دیدگاه
امام خامن های )مدظل هالعالی( »، مجله سیاست دفاعی، سال بیس تو پنجم،
شماره 98 ، صص 61 - 39 .
] 34 [ حبیبی، نیک بخش ) « .)1397 مدل دفاعی-امنیتی جمهوری اسلامی ایران
متناسب با الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت »، پژوهش نامه نظم و امنیت
انتظامی، سال یازدهم، شماره اول، صص 156 - 129 .
] 35 [ قنبری، سمیه؛ آذرشب، محمدتقی؛ موسوی، سیدمحمدرضا ) 1395 (.
«استحکام درونی قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران در اندیشه مقام معظم
رهبری با تأ کید بر مؤلف ههای دفاعی-امنیتی »، فصلنامه پژوهش های
سیاسی جهان اسلام، سال ششم، شماره چهارم، صص 212 - 193 .
] 36 [ فرتو کزاده، حمیدرضا؛ سلطانیان، جواد؛ آزادی، فرزاد ) « .)1396 تبیین
نقش فرهنگ در الگوی ایرانی-اسلامی پیشرفت در حوزه دفاعی-امنیتی ،»
فصلنامه مطالعات دفاعی راهبردی، سال پانزدهم، شماره 67 ، صص
.285-306
] 37 [ بازرگان هرندی، عباس ) « .)1387 روش تحقیق آمیخته: رویکردی برتر
برای مطالعات مدیریت »، فصلنامه دانش مدیریت، سال بیس تو یکم،
شماره 81 ، صص 36 - 19 .
] 38 [ سهرابی، روح الله؛ جعفر یسرشت، داود؛ میداندار باسمنجی، فهیمه
« .)1396( ارائه چهارچوب مدیریت استعداد با رویکرد چابکی منابع
انسانی »، فصلنامه پژوهش های مدیریت منابع انسانی، سال نهم، شماره
28 ، صص 20 - 1.
] 39 [ پاشایی هولاسو، امین؛ فتحی، صمد؛ حبیبی، حسن ) « .)1396 امکان سنجی
تأثیر راهبردی فرهنگ سازمانی بر نهادین هسازی مدیریت دانش »، فصلنامه
مطالعات مدیریت راهبردی دفاع ملی، سال اول، شماره 4، صص 60 - 37 .
] 40 [ آذر، عادل؛ پیشدار، مهسا ) « .)1390 شناسایی و انداز هگیری شاخص های
چابکی سازمانی )مطالعه موردی( »، فصلنامه پژوهش های مدیریت، سال
چهارم، شماره 11 ، صص 20 - 5.