ارائه‏ ی مدل پهنه ‏بندی آسیب‏ پذیری شهر اهواز با استفاده از مدل مرتب‏ سازی گزینه ‏ها مبتنی بر پروفایل (SSP)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران،

2 دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش از دور و GIS، دانشگاه تهران.

3 دانشیار، دانشگاه صنعتی مالک اشتر.

4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه یزد.

چکیده

مفهوم آسیب‏پذیری سرمایه‏های فیزیکی و انسانی هنگام وقوع بحران در شهرها یکی از مهم‏ترین مسائلی است که امروزه در بسیاری از بخش‏های مطالعاتی از جمله پدافند غیرعامل مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با رویکردی کاربردی و روش توصیفی ـ تحلیلی مدلی را برای پهنه‏بندی میزان آسیب‏پذیری شهری در برابر حملات نظامی ارائه می‏دهد. ابتدا ساختار شاخص‏ها با روش دیماتل به‏ دست ‏آمده است، سپس با کمک ساختار تهیه‏شده وزن هر شاخص با روش فرایند تحلیل شبکه (ANP) محاسبه شده است. برای مدل‏سازی فضایی میزان آسیب‏پذیری شهر اهواز با در نظر گرفتن شاخص‏های تأثیرگذار، یک رابط کاربر با عنوان SSP Model، بر مبنای روش مرتب‏سازی گزینه‏ها مبتنی بر پروفایل در محیط نرم‏افزار ArcGis، طراحی و میزان آسیب‏پذیری محدوده‏ی مورد مطالعه در پهنه‏های مختلف به‏طور خودکار شناسایی‏ شده است. نتایج تحقیق نشان داد که تنها یک‏درصد از مساحت شهر اهواز از آسیب‏پذیری خیلی کم برخوردار است؛ همچنین 41 درصد مساحت شهر از آسیب‏پذیری کم، 56 درصد از آسیب‏پذیری زیاد و 2 درصد از مساحت شهر نیز در پهنه‏ی کاملاً آسیب‏پذیری قرار گرفته است. انطباق پهنه‏های بسیار آسیب‏پذیر با عوامل مؤثر بر میزان آسیب‏پذیری در شهر اهواز نشان‏دهنده‏ی دقت قابل ‏قبول مدل ارائه‏ شده است.

کلیدواژه‌ها