طراحی و شبیه‏ سازی مدل صف عملیات امداد و نجات زلزله به کمک سامانه‏ ی اطلاعات جغرافیایی (GIS)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) و سنجش از دور، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 استادیار، گروه سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) و سنجش از دور، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

چکیده

زلزله بشر را، در طول زمان، با خسارات جبران‏ناپذیری مواجه ساخته است. از طرفی دیگر، تصمیم‏گیرندگان همواره سعی در مدیریت بحران و چالش‏های ناشی از آن داشته‏اند. یکی از این چالش‏ها، عملیات امداد و نجات پس از زلزله است. هدف این پژوهش شبیه‏سازی مدلی است که بتواند میان تعداد گروه‏های امدادی در منطقه و توان عملیاتی آن‌ها یک حالت تعادل ایجاد نماید. ازاین‌رو، با توجه به محبوبیت روش‏های تحقیق در عملیات، از جمله نظریه‌‏ی صف در زمینه‏ی عملیات امداد و نجات، با بهره‏گیری از مفاهیم نظریه‏ی صف، مدل صف متناسب با عملیات امداد و نجات شبیه‏سازی گردید. از سویی دیگر، با استفاده از مدل نرخ بقای افراد زیر آوار، بر اساس نوع سازه، عامل مؤثری برای تحلیل مدل صف شبیه‏سازی شده در محیط GIS فراهم شد. با در نظر گرفتن عامل مدت زمان زنده ماندن افراد در زیر آوار که با استفاده از مدل نرخ بقا به دست آمده است و همچنین با به کارگیری دیگر عوامل ارائه شده توسط نظریه‏ی صف از قبیل توان عملیاتی، تعداد مجروحان خارج شده در مدت زمان اجرا‏ از سیستم و تعداد سرویس‏دهندگان (امدادرسانان)، خروجی مدل شبیه‏سازی شده تحلیل گردید. نتیجه‏ی به دست آمده، گویای این نکته است که تلفیق نظریه‏ی صف و GIS امکان‏پذیر است و نتیجه‏ی آن تخصیص تعداد و ترکیب مناسب نیروهای امداد و نجات در منطقه‏ی مورد مطالعه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Design and Simulation of Earthquake Relief & Rescue Operation Queuing Model with the Aid of Geographic Information System (GIS)

نویسندگان [English]

  • Abolfazl Rasekh 1
  • Alireza Vafaie Nejad 2
1 MSc in Geographic Information System (GIS), Faculty of Environment and Energy, Islamic Azad University-Science and Research Branch, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Geographic Information System (GIS), Faculty of Environment and Energy, Islamic Azad University-Science and Research Branch, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Over the time, mankind has encountered irrecoverable damages created by earthquakes. On the other hand, policy makers have always struggled against disaster management and its challenges. One of these issues is the relief and rescue operation after the earthquake. The aim of this research is to simulate a model that could balance between the number of rescue groups and their operational efficiency. Thus, considering the popularity of the operation research methods, especially the queuing theory method for relief & rescue operations, by applying the principles of queuing theory, the relief & rescue queuing model was simulated. Additionally, by utilizing the entrapped occupants' survival rate model based on the type of building structure, an essential factor for the analysis of our queuing model was developed within the framework of the geographic information system (GIS). Considering the entrapped occupants life span parameter which was achieved by the survival rate model in the first step and also by applying other parameters such as the number of servers (Rescue Groups), number of customers (injured occupants) and service time, which have been achieved from the applying queuing theory, the output of our simulated model was analyzed. The results demonstrate the fact that the combination of GIS techniques and queuing theory method is, in fact, an appropriate means of allocation for earthquake rescue & relief teams within the operation area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • GIS
  • Queuing theory
  • Simulation
  • Resource Allocation
  • Survival Rate