تحلیل تعامل بین عوامل بحرانی موفقیت در مدیریت بحران با رویکردهای ترکیبی تصمیم گیری چند معیاره فازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

توجه ناکافی به مدیریت بحران باعث ایجاد خسارات زیادی می شود. بنابراین نیاز به بهبود در تمام فرآیندهای مدیریت بحران
برای مقابله با بلایا و فاجعه از طریق شناسایی و تعیین تعامل و روابط بین عوامل بحرانی موفقیت بسیار ضروری است. تحقیق حاضر از
لحاظ هدف، تحقیق کاربردی و از نظر گردآوری اطلاعات، توصیفی-اکتشافی است. از طریق مطالعات کتابخانه ای و مصاحبه با خبرگان
عوامل بحرانی موفقیت در مدیریت بحران شناسایی شدند. عوامل شناسایی شده با کسب نظرات 15 نفر از خبرگان سازمان مدیریت بحران
و اساتید دانشگاهی به روش دلفی فازی بوم یسازی و در چهار دسته اصلی «سیستم های فناوری و اطلاعاتی « ،» عملیاتی « ،» سازمانی » و
«نیروی انسانی » انتخاب شد. در ادامه داده ها با استفاده از پرسش نامه مقایسات زوجی و به روش میدانی گردآوری و با رویکردهای ترکیبی
تصمیم گیری چند معیاره فازی و کدنویسی در نرم فزار اکسل تحلیل داده ها صورت گرفت. در این تحقیق از روش فرآیند تحلیل شبکه ای بر
اساس دیمتل فازی برای تعیین تعامل، وزن دهی و میزان اهمیت عوامل استفاده شده است. یافته های دیمتل فازی نشان داد که عامل اصلی
«عملیاتی » بیشترین تأثیر را به ترتیب از عوامل «سازمانی « ،» سیستم های فناوری و اطلاعاتی » و «نیروی انسانی » برای موفقیت در مدیریت
بحران می پذیرد و عوامل «سازمانی » موجب بهبود سیستم می شود. عامل اصلی «عملیاتی » و زیرعامل «تیم های واکنش » بیشترین اهمیت
را برای موفقیت در مدیریت بحران دارد. با توجه به نتایج این تحقیق انتظار می رود تا مدیران با برنامه ریزی مناسب و توجه کافی به عوامل
پراهمیت و چگونگی روابط بین آنها عملکرد مدیریت بحران را ارتقا دهند.

کلیدواژه‌ها


1. Li, X., Pu, W., & Zhao, X. (2019). Agent action diagram:
Toward a model for emergency management
system. Simulation Modelling Practice and Theory, 94,
66–99.
2. Zhou, X., Shi, Y., Deng, X. & Deng, Y. (2017). D-DEMATEL:
A new method to identify critical success
factors in emergency management. Safety Science, 91,
93–104.
3. Ding, X.F., & Liu, H.C. (2018). A 2-dimension uncertain
linguistic DEMATEL method for identifying
critical success factors in emergency management.
Applied Soft Computing, 71, 386–395.
4. Ju, Y., Wang, A. & Liu, X. (2012). Evaluating emergency
response capacity by fuzzy AHP and 2-tuple fuzzy
linguistic approach. Expert Systems with Applications,
39(8), 6972–6981.
5. Youngblood, S. A., & Youngblood, N. E. (2018). Usability,
content, and connections: How county-level
Alabama emergency management agencies communicate
with their online public. Government Informa
tion Quarterly, 35(1), 50–60.
6. Fogli, D., Greppi, C. & Guida, G. (2017). Design patterns
for emergency management: An exercise in reflective
practice. Information & Management, 54(7),
971–986.
7. Li, Y., Hu, Y., Zhang, X., Deng, Y. & Mahadevan, S.
(2014). An evidential DEMATEL method to identify
critical success factors in emergency management.
Applied Soft Computing, 22, 504–510.
8. Fogli, D. & Guida, G. (2013). Knowledge-centered design
of decision support systems for emergency management.
Decision Support Systems, 55(1), 336–347.
9. مدیری، محمود؛ نصرتی، شهریار؛ کریمی شیرازی، حامد ) 1394 (. برنامه ریزی
مدیریت بحران در حوزه ی مدیریت شهری و SWOT با رویکرد پدافند
غیرعامل با استفاده از روش MCDM . مدیریت بحران، 7، 14 - 5
10. Hetu, S., Gupta, S., Vu, V.N. & Tan, G. (2018). A
simulation framework for crisis management: Design
and use. Simulation Modeling Practice and Theory, 85,
15–32.
11. Nadi, A., & Edrisi, A. (2017). Adaptive multi-agent relief
assessment and emergency response. International
Journal of Disaster Risk Reduction, 24, 12–23.
12. Weaver, S. B., Wingate, L., Dunkelly-Allen, N., Major,
J. & Nguyen, K. (2018). An assessment of the relationship
between pharmacy students’ perceptions
of their preparedness to contribute to emergency
responses and their current work status. Currents in
Pharmacy Teaching and Learning, 10, 1579–1586.
13. Jennings, M. (2019). The oil and gas industry, the Offshore
Installation Manager (OIM) and the management
of emergencies - Changes necessary to achieve
effective competence assessment of OIMs in controlling
emergencies. Journal of Loss Prevention in the Process
Industries, 59, 1–13.
14. Ha, K. (2018). Changing the emergency response culture:
case of Korea. International Journal of Emergency
Services, 7(1), 60-70.
15. Gálvez-Rodríguez, M., Haro-de-Rosario, A., García-
Tabuyo, M. and Caba-Pérez, C. (2019). Building
online citizen engagement for enhancing emergency
management in local European government: The case
of the November 2015 Paris attacks. Online Information
Review, 43(2), 219-238.
16. Bénaben, F. (2016). A Formal Framework for Crisis
Management describing information flows and functional
structure. Procedia Engineering, 159, 353 – 356.
17. Dihé, P., Denzer, R., Polese, M., Heikkilä, A.M., Havlik,
D. Sautter, J., Hell, T., Schlobinski, S., Zuccaro,
G., & Engelbach, W. (2013). An architecture for integrated
crisis management simulation, in: Proceedings
of the 20th International Congress on Modelling and
Simulation, 1–6.
18 . نصیبی، مهدی؛ مدیری، محمود؛ نکوئی، محمد علی؛ حسنوی، رضا؛ نوری،
مهدی ) 1394 (. ایجاد مدل تعاملی اطلاعات و فعالی تهای ذی نفعان
مدیریت بحران در صنعت با رویکرد مهندسی همزمان، مطالعه ی موردی:
ایران خودرو، مدیریت بحران، 4) 2(، 36 - 23
19 . نجفی ملکی، زهرا ) 1392 (. سنجش عوامل مؤثر در کارآمدی سیستم های
اطلاعاتی در مدیریت بحران )مطالع هی موردی: جمعیت هلال احمر مرکز(.
پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت. دانشگاه پیام نور، تهران.
20 . خسروی، پرویز؛ خمری، حسینعلی؛ حلبیان، امیرحسین ) 1392 (. بررسی و
اولویت بندی عوامل کلیدی موفقیت مدیریت بحران خشکسالی بر مبنای
مدیریت دانش در ایران. پنجمین کنفرانس بین المللی مدیریت جامع
بحران های طبیعی، تهران.
21 . نکودری، مریم؛ یعقوبی، نور محمد ) 1390 (. بررسی عوامل تسهیل کننده
مدیریت دانش در سازمان مدیریت بحران. پژوهش های مدیریت عمومی،
.119-95 ,)13(4
22 . عزیزپور، ملکه؛ زنگی آبادی، علی؛ اسماعیلیان، زهرا ) 1390 (. اولویت بندی
عوامل مؤثر در مدیریت بحران شهری در برابر بلایای طبیعی )مطالعه ی
موردی: سازما نهای مرتبط با بحران شهر اصفهان(. جغرافیا و برنام هریزی
محیطی، 22 ) 3(، 124 - 107 .
23. Zhou, Q., Huang, W. & Zhang, Y. (2011). Identifying
critical success factors in emergency management using
a fuzzy DEMATEL method. Safety Science, 49(2),
243–252.
24. Woodcock, B. & Au, Z. (2013). Human factors issues
in the management of emergency response at high
hazard installations. Journal of Loss Prevention in the
Process Industries, 26, 547-557.
25. Pathirage, CH., Seneviratne, K., Amaratunga, D. &
Haigh, R. (2012). Managing disaster knowledge:
identification of knowledge factors and challenges.
International Journal of Disaster Resilience in the Built
Environment, 3 (3), 237 – 252.
26. Paula, A. D., Lukosevicius, A. & Leiras, A. (2017).
Organizational Structure for Disaster Management
Projects. Conference Paper WIT Transactions on The
Built Environment, 173, 33-42.
27 . محمدفام، ایرج؛ باستانی، سوسن؛ اسحاقی، محبوبه؛ گ لمحمدی، رستم؛
ساعی، علی ) 1393 (. ارزیابی تعام لهای کاری اعضای تیم واکنش
اضطراری با استفاده از تحلیل شبکه اجتماعی. بهداشت و ایمنی کار، ۴
) ۳(، ۳۷- ۴۸.
28 . عموزاده، شهرام؛ مرادی، حج تاله ) 1395 (. رابطه بین تعهد حرف های و
تعهد سازمانی کارکنان با موفقیت در مدیریت بحران. فصلنامه مدیریت
بحران و وضعیت های اضطراری، 8) 28 (، 77 - 103 .
29 . ابراهیم بابایی، شهین ) 1392 (. اولوی تبندی عوامل مؤثر بر مدیریت بحران
شهری در برابر بلایای طبیعی )مطالع هی موردی: امداد و نجات شهر
اصفهان(. پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافیا و برنام هریزی گرایش شهری،
دانشگاه اصفهان.
30. Wang, F.K., Hsu, CH. & Tzeng, G.H. (2012). The best
vendor selection for conducting the recycled material
based on a hybrid MCDM model combining DANP
with VIKOR. Resources. Conservation and Recycling,
66, 95– 111.
31. Jeng, D.G. & Tzeng, G.H. (2012). Social Influence on
the Use of Clinical Decision Support Systems: Revisiting
the Unified Theory of Acceptance and Use
of Technology by the Fuzzy DEMATEL Technique.
Computers & Industrial Engineering, 62(3), 819-828.
32. Kumar, A. & Dixit, G. (2018). Evaluating critical barriers
to implementation of WEEE management using
DEMATEL approach. Resources. Conservation &
Recycling, 131, 101–121.
33. Hsu, C.C., Liou, J.J. & Chuang, Y.C. (2013). Integrating
DANP and modified grey relation theory for the
selection of an outsourcing provider. Expert Systems
with Applications, 40, 2297–2304.
34. Gölcük, I. & Baykasoglu, A. (2016). An analysis of
DEMATEL approaches for criteria interaction handling
within ANP. Expert Systems With Applications,
46, 346-366.
35. Yeh, T.M. & Huang, Y.L. (2014). Factors in determining
wind farm location: Integrating GQM, fuzzy
DEMATEL, and ANP. Renewable Energy, 66, 159-
169.
36. Huang, J.J., Tzeng, G.H. & Ong, S.C. (2005). Multidimensional
data in multidimensional scaling using the
analytic network process. Pattern Recognition Letters,
26, 755–767.