تحلیل ریسک در پروژ ه های خطوط لوله انتقال گاز استان گیان با رویکرد حفاظت و اثرات ز یست محیطی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی عمران- مدیریت ساخت، دانشگاه دانش البرز، قزوین، ایران

2 گروه آموزشی مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، قزوین، ایران

چکیده

امروزه بیش از60 درصد از منابع انرژی در دنیا را نفت و گاز تشکیل می‌دهد. حمل‌ونقل نفت خام، گاز و محصولات آن به روش‌های مختلفی انجام می‌شود که از این میان بیشترین سهم انتقال بر عهده لوله‌های انتقال است. پروژه­های خط انتقال گاز همواره از جمله پروژه‌هایی با خطرپذیری زیاد از لحاظ زیست‌محیطی بوده است؛ بنابراین بررسی و کاهش ریسک‌های پروژه امری حیاتی و لازم برای تیم اجرایی است. هدف از این پژوهش مطالعه و بررسی ریسک‌های زیست‌محیطی پروژه خط انتقال گاز در استان گیلان است. بدین منظور ابتدا پروژه به فعالیت‌های مختلف برای کوچک کردن مسئله تقسیم شد و به روش دلفی ریسک‌های پروژه شناسایی و سپس با استفاده از روش FMEA ریسک‌های پروژه از نظر خطرپذیری رتبه‌بندی شد. همچنین به‌منظور پایش روش FMEA از روش AHP استفاده شد. این پروژه به 15 فعالیت شامل 29 ریسک تقسیم‌بندی شده است. بررسی نتایج و تجزیه و تحلیل این دو روش نشان داده که ریسک‌های مربوط به فعالیت حفاری و لوله‌گذاری، تخریب زمین‌های کشاورزی و بستر رودخانه­ها، آلودگی صوتی، آلایندگی ناشی از تردد وسایل نقلیه سنگین و همچنین فعالیت تقلیل فشار در ایستگاه در اولویت ریسک‌های پروژه قرار دارند. نتایج مقادیر RPN به‌دست‌آمده از ریسک‌ها نشان می‌دهد که 28 درصد از ریسک‌ها دارای RPN بیشتر از میانگین بوده که در محدوده خطر قرار دارند. در انتها به‌منظور کاهش خطر ریسک‌های زیست‌محیطی پروژه روش‌هایی برای کنترل فعالیت‌های پرخطر شناسایی‌شده ارائه شد. همچنین نتایج بیانگر آن است که اجرای این روش‌ها می‌تواند تا 90 درصد خطر زیست‌محیطی مربوط به ریسک‌های پرخطر را کاهش دهد.

کلیدواژه‌ها


- اصغرپور، م. (1395)، تصمیم‌گیری چند معیاره . مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران. چاپ چهاردهم.
2- بیکلری ا.، ن.، شمس کیا، (1396)، تحلیل مدیریت و ارزیابی ریسک در خط 2 متروی کرج با استفاده از ساختار پروژه، دومین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی سازه و مدیریت ساخت، دانشگاه صنعتی شریف.
3- جعفری، ح.ر.، (1380)، کاربرد سیستماتیک مدل تخریب در ارزیابی اثرات توسعه بر روی حوضه آبخیز سد
لتیان، محیط شناسی، ش 27.، ص 190-120.
4- خزامی م. س.، س.ودشتی، (1397)، ارزیابی و مدیریت ریسک زیست‌محیطی فعالیت‌های کارخانه نمک‌زدایی شماره 1 اهواز با استفاده از روش TOPSIS، مجله مدیریت بحران، دوره 7-2، ص 103-93.
5- راشدی، ح.،(1388)، بررسی تأثیر بازه زمانی انجام تغییرات پیشگیرانه بر سطح سیگما در فرآیند نگهداری و
تعمیرات (مورد کاوی)، شر کت بهره‌برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی، پایان نامه ارشد. دانشگاه یزد.
6- رضاییان، س.، ایرانخواهی، م.، جوزی، س.ع.، (1393)، ارائه الگوی ارزیابی ریسک زیست محیطی پروژه­های
انتقال گاز به روش­های سامانه شاخص‌گذاری وAHP. مطالعه موردی پروژه انتقال گاز 42 اینچ تسوج-
سلماس، علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره شانزدهم، شماره سه، پاییز 93.
7- صالحی مؤید، م.، کریمی، س.،(1386)، ارزیابی اثرات محیط زیستی خط انتقال گاز همدان به بیجار با تاکید بر استفاده از RS و GIS، محیط‌شناسی، سال سی و سوم، شماره 41، صفحه 44-33.
8- قدسی‌پور، ح.، (1395)، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی.AHP مرکز نشر دانشگاه صنعتی امیرکبیر (دانشگاه پلی‌تکنیک
تهران). چاپ دوازدهم.
9-Al- Rashdan Al- Kloub, B., Angela, D., Al- Shemmeri, T., (1999, online 2011)., Environmental impact assessment and ranking the environmental projects in Jordan., European Jornal of Operational Research., 118., pp 30- 45.
10- Balali, V., Zahraie , B., & Roozbehnia, A., (2014), A comparison of AHP and PROMETHEE family decision making methods for selecting of building structural system, American Journal of Civil Engineering and Architecture, 2(5), 149-159
11- Gusavac, B., A., popovic, M., A. Katici, (2016), Multiattribute Methods as a Means for Solving Lake Pollution Problems, XV International Symposium Proceeding-3, University of Belgrade.
12-Nikolic., D., I. Jovanovic., I. Mihajlovic., Z. Zivkovic., (2009)., Multi- criteria ranking of copper concentrates according to their quality- An element of environmental management in the vicinity of copper- Smelting complex in Bor, Serbia., Journal of Environmental management., 91(2), 509- 515.
13- Ortiz G., J. A. D. Gómez, A. A. & A., M. Urgeghe, (2018), Participatory multi-criteria decision analysis for prioritizing impacts in environmental and social impact assessments, Journal of Sustainability: Science, Practice and Policy, 14:1, 6-21