تحلیل ریسک در پروژ ه های خطوط لوله انتقال گاز استان گیان با رویکرد حفاظت و اثرات ز یست محیطی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی عمران- مدیریت ساخت، دانشگاه دانش البرز، قزوین، ایران

2 گروه آموزشی مهندسی عمران، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین، قزوین، ایران

چکیده

امروزه بیش از60 درصد از منابع انرژی در دنیا را نفت و گاز تشکیل می‌دهد. حمل‌ونقل نفت خام، گاز و محصولات آن به روش‌های مختلفی انجام می‌شود که از این میان بیشترین سهم انتقال بر عهده لوله‌های انتقال است. پروژه­های خط انتقال گاز همواره از جمله پروژه‌هایی با خطرپذیری زیاد از لحاظ زیست‌محیطی بوده است؛ بنابراین بررسی و کاهش ریسک‌های پروژه امری حیاتی و لازم برای تیم اجرایی است. هدف از این پژوهش مطالعه و بررسی ریسک‌های زیست‌محیطی پروژه خط انتقال گاز در استان گیلان است. بدین منظور ابتدا پروژه به فعالیت‌های مختلف برای کوچک کردن مسئله تقسیم شد و به روش دلفی ریسک‌های پروژه شناسایی و سپس با استفاده از روش FMEA ریسک‌های پروژه از نظر خطرپذیری رتبه‌بندی شد. همچنین به‌منظور پایش روش FMEA از روش AHP استفاده شد. این پروژه به 15 فعالیت شامل 29 ریسک تقسیم‌بندی شده است. بررسی نتایج و تجزیه و تحلیل این دو روش نشان داده که ریسک‌های مربوط به فعالیت حفاری و لوله‌گذاری، تخریب زمین‌های کشاورزی و بستر رودخانه­ها، آلودگی صوتی، آلایندگی ناشی از تردد وسایل نقلیه سنگین و همچنین فعالیت تقلیل فشار در ایستگاه در اولویت ریسک‌های پروژه قرار دارند. نتایج مقادیر RPN به‌دست‌آمده از ریسک‌ها نشان می‌دهد که 28 درصد از ریسک‌ها دارای RPN بیشتر از میانگین بوده که در محدوده خطر قرار دارند. در انتها به‌منظور کاهش خطر ریسک‌های زیست‌محیطی پروژه روش‌هایی برای کنترل فعالیت‌های پرخطر شناسایی‌شده ارائه شد. همچنین نتایج بیانگر آن است که اجرای این روش‌ها می‌تواند تا 90 درصد خطر زیست‌محیطی مربوط به ریسک‌های پرخطر را کاهش دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Risk analysis in transmission pipeline projects in Guilan province with conservation and environmental impact approach

نویسندگان [English]

  • Arash ghavidel 1
  • Nasser Shamskia 2
1 MSc in Civil Engineering-Construction Management, Danesh Alborz University, Qazvin, Iran
2 Department of Civil Engineering, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

Today, more than 60% of the world’s energy resources are oil and gas. Transportation of crude oil, gas and
its products is done in different ways, of which the largest share of transmission is borne by transmission
pipes. Gas transmission projects have always been one of the most environmentally hazardous projects,
which necessitates project risk assessment and mitigation as one of the important requirements of the project
team. In this study, the environmental risks of the gas transmission project in Guilan province have been
studied. By dividing the project into different activities, it tries to minimize the problem and also identifies
the project risks through the Delphi method, and then the project risks were assessed and ranked in terms of
risk using FMEA method. AHP method has also been used to monitor FMEA. The project is divided into 15
activities involving 29 risks. Analysis and the results of these two methods have shown that the risks related to
drilling and piping activities, destruction of agricultural lands and riverbeds, noise pollution, pollution caused
by heavy vehicle traffic, as well as pressure reduction activities at the station are among the priority risks of
the project. The results of the RPN values obtained from the risks show that 28% of the risks have higher than
average RPNs which are within the risk range. Finally, methods for identifying and controlling of the high risk
activities have been presented to reduce the environmental risk of the project. The results also indicate that implementation
of these methods can reduce up to 90% of the environmental risks associated with the high risks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Risk Assessment
  • Gas Transmission Line
  • FMEA
  • Infrastructure Protection
  • AHP
- اصغرپور، م. (1395)، تصمیم‌گیری چند معیاره . مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران. چاپ چهاردهم.
2- بیکلری ا.، ن.، شمس کیا، (1396)، تحلیل مدیریت و ارزیابی ریسک در خط 2 متروی کرج با استفاده از ساختار پروژه، دومین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی سازه و مدیریت ساخت، دانشگاه صنعتی شریف.
3- جعفری، ح.ر.، (1380)، کاربرد سیستماتیک مدل تخریب در ارزیابی اثرات توسعه بر روی حوضه آبخیز سد
لتیان، محیط شناسی، ش 27.، ص 190-120.
4- خزامی م. س.، س.ودشتی، (1397)، ارزیابی و مدیریت ریسک زیست‌محیطی فعالیت‌های کارخانه نمک‌زدایی شماره 1 اهواز با استفاده از روش TOPSIS، مجله مدیریت بحران، دوره 7-2، ص 103-93.
5- راشدی، ح.،(1388)، بررسی تأثیر بازه زمانی انجام تغییرات پیشگیرانه بر سطح سیگما در فرآیند نگهداری و
تعمیرات (مورد کاوی)، شر کت بهره‌برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی، پایان نامه ارشد. دانشگاه یزد.
6- رضاییان، س.، ایرانخواهی، م.، جوزی، س.ع.، (1393)، ارائه الگوی ارزیابی ریسک زیست محیطی پروژه­های
انتقال گاز به روش­های سامانه شاخص‌گذاری وAHP. مطالعه موردی پروژه انتقال گاز 42 اینچ تسوج-
سلماس، علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره شانزدهم، شماره سه، پاییز 93.
7- صالحی مؤید، م.، کریمی، س.،(1386)، ارزیابی اثرات محیط زیستی خط انتقال گاز همدان به بیجار با تاکید بر استفاده از RS و GIS، محیط‌شناسی، سال سی و سوم، شماره 41، صفحه 44-33.
8- قدسی‌پور، ح.، (1395)، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی.AHP مرکز نشر دانشگاه صنعتی امیرکبیر (دانشگاه پلی‌تکنیک
تهران). چاپ دوازدهم.
9-Al- Rashdan Al- Kloub, B., Angela, D., Al- Shemmeri, T., (1999, online 2011)., Environmental impact assessment and ranking the environmental projects in Jordan., European Jornal of Operational Research., 118., pp 30- 45.
10- Balali, V., Zahraie , B., & Roozbehnia, A., (2014), A comparison of AHP and PROMETHEE family decision making methods for selecting of building structural system, American Journal of Civil Engineering and Architecture, 2(5), 149-159
11- Gusavac, B., A., popovic, M., A. Katici, (2016), Multiattribute Methods as a Means for Solving Lake Pollution Problems, XV International Symposium Proceeding-3, University of Belgrade.
12-Nikolic., D., I. Jovanovic., I. Mihajlovic., Z. Zivkovic., (2009)., Multi- criteria ranking of copper concentrates according to their quality- An element of environmental management in the vicinity of copper- Smelting complex in Bor, Serbia., Journal of Environmental management., 91(2), 509- 515.
13- Ortiz G., J. A. D. Gómez, A. A. & A., M. Urgeghe, (2018), Participatory multi-criteria decision analysis for prioritizing impacts in environmental and social impact assessments, Journal of Sustainability: Science, Practice and Policy, 14:1, 6-21