شناسایی و پهنه‌بندی مناطق مستعد وقوع زمین‌لغزش در دهستان ژاورود بر اساس مدل تلفیقی فازی و فرایند تحلیل شبکه

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری ژئومورفولوژی (برنامه‌ریزی محیطی)، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار

2 کارشناس ژئومورفولوژی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، سبزوار

4 دانشجوی کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی، دانشگاه خوارزمی، تهران

چکیده

پویایی محیط طبیعی منجر به تغییرات در مقیاس­های فضایی و زمانی متفاوت می­شود. این تغییرات می­تواند به وقوع فرایندهای شکل زا بیانجامد که گاهی آثار مخرب و غیرقابل جبرانی را نیز در پی خواهند داشت. یکی از این تغییرات حرکات توده­ای به‌ویژه زمین‌لغزش است که همه‌ساله صدمات و تلفات مالی و جانی زیادی در مناطق مختلف جغرافیایی و فرسایش شدید خاک را به دنبال دارد. دهستان ژاورود در منطقه شاهو و شهرستان کامیاران در استان کردستان به لحاظ موقعیت خاص توپوگرافی و جغرافیایی خود به‌عنوان یکی از مناطق مستعد وقوع زمین‌لغزش انتخاب گردیده است. به‌منظور بررسی و پهنه­بندی مناطق مستعد وقوع لغزش در این تحقیق از 8 پارامتر شیب، جهت آن، ارتفاع، لیتولوژی، کاربری اراضی، فاصله از گسل، فاصله از رودخانه و فاصله از راه ارتباطی به‌عنوان عوامل مؤثر در مسئله تحقیق و همچنین از دو روش منطق فازی و فرایند تحلیل شبکه جهت تجزیه­وتحلیل داده­ها و انتخاب مکان بهینه استفاده گردید. نتایج نشان می­دهد که منطقه مورد مطالعه پتانسیل لغزش‌پذیری کمابیش بالایی دارد. بر اساس نتایج این تحقیق، منطقه ازنظر پتانسیل لغزش در 4 رده طبقه­بندی و میزان لغزش‌پذیری منطقه از خیلی زیاد (5/7 درصد)، زیاد (27 درصد)، متوسط (31 درصد) و کم (5/34 درصد) متغیر است. با توجه به تراکم نواحی روستایی و جمعیت­پذیری در این ناحیه و همچنین گردشگر پذیر بودن منطقه، لازم است که مسئولان با در نظر گرفتن مناطق مستعد وقوع لغزش، اقدامات و تدابیر کنترلی و حفاظتی لازم را اتخاذ نمایند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identification and zoning of susceptible area of landslide in the Javroud rural district

نویسندگان [English]

  • javad jamalabadi 1
  • Farahnaz Safari 2
  • ali Borabadi 3
  • Maryam Al-Mohammad 4
1 Ph.D. in Geomorphology (Environmental Planning), Hakim Sabzevari University, Sabzevar
2 Graduate Student, Department of Geomorphology, Hakim Sabzevari University, Sabzevar
3 MSc in Geography and Urban Planning
4 Master's degree in geomorphology, Kharazmi University, Tehran
چکیده [English]

The dynamics of the natural environment causes changes in spatial and temporal scales. These changes can lead to morphogenesis processes that sometimes lead to destructive and irreversible effects. One of these changes is the mass movement, especially the landslide, which causes a lot of financial and human losses in different geographic areas each year, resulting in severe erosion of the soil. Shaho area in Kurdistan province and Kamyaran city has been selected as one of the areas susceptible to landslide in terms of its specific topographic and geographical location. n this research, in order to investigate and zoning the susceptible areas of slipping, 8 slope parameters, slope, elevation, lithology, land use, distance from fault, distance from the river and distance from communication were used as factors affecting the research problem. Also, two methods of fuzzy logic and ANP were used to analyze the data and select the optimal location. The results show that the study area has a relatively high slip potential. According to the results of this research, the study area was classified in terms of slip potential in four classes. The degree of slipperiness of the region varies greatly (7.5%), high (27%), moderate (31%) and low (34.5%). Due to the density of rural areas and population density in the area as well as tourist status of the area, it is necessary for the authorities to identify the areas susceptible to landslides to take necessary protective measures and measures.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Javaroud district
  • Zoning
  • landslide
  • Fuzzy
  • ANP