روش طراحی مجموعۀ اسکان موقت پس از بحران‌ ناشی از جنگ (مطالعۀ موردی: طراحی مجموعۀ اسکان موقت شهر موصل پس از حملۀ داعش)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر- پژوهشکدۀ مدیریت بحران- مجتمع دانشگاهی آمایش وپدافند غیر عامل- دانشگاه صنعتی مالک اشتر

2 رییس مرکز مدیریت بحران

3 مدیریت بحران

4 پژوهشگر دانشگاه مالک اشتر

5 دانشجوی دکتری معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری

چکیده

وضعیت وخیم شهروندان موصل که در پی اشغال و ویرانی این شهر از سوی داعش مجبور به ترک موطن شده ­اند و حال پس از آزادی این شهر خواستار بازگشت و بازسازی خانه ­ها و دیارشان هستند، دلیل انجام طراحی یک مجموعۀ اسکان موقت (اردوگاه) برای بی‌خانمان‌شدگان این شهر شد.
مکان جانمایی این طرح در کرانه‌های رود دجله قرار دارد. با وجود اینکه این طرح یک پروژۀ معماری با قرابت به مباحث شهرسازی و بازسازی پس از سانحه است و موضوعاتی مانند تبیین روش ­شناسی تحقیق آن­گونه که در طرح­های پژوهشی مرسوم است، در آن نمی­ گنجد، اما کوشش شده تا با مبنا قرار دادن روش کاربرمحور دو موضوع «زمینۀ استفاده از این طرح» و همچنین «نیازهای کاربران» در این طرح استفاده شود. به این ترتیب که با مرور ادبیات مرتبط با اسکان اضطراری و موقت و تجارب اسکان پس از سوانح، عمده الزامات و نیازهای کاربران تشخیص داده شد. بر این اساس عوامل مرتبط با زمینۀ طراحی مانند رعایت فواصل و الزامات در محل استقرار طرح و ویژگی­ های شهرسازی و معماری ریشه­‌دار در فرهنگ و اقلیم شهر موصل و همین­طور تجهیزات موردنیاز برای برپایی این مجموعۀ اسکان موقت به علاوه سرانه­های فضا برای افراد استخراج شد. به‌منظور ارائۀ بهتر خدمات اردوگاه در دو عرصۀ مجزا طراحی شد. عرصۀ اول که «کمک‌های اولیۀ‌ بشردوستانه» نامیده می‌شود، وظیفۀ پذیرش، مراقبت، واکسیناسیون، شناسایی، یافتن افراد خانواده، اقوام و خویشان را در محیطی جمعی دارد. عرصۀ دوم طرح که «منطقه بازگشت به شهر» نامیده می‌شود، بنا دارد تا پناهجویان را تا زمان آمادگی شرایط شهر و منازل در واحدهای مستقل اسکان دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Method to Design a Refugee Camp in Mosul after ISIL Siege

نویسندگان [English]

  • Zhila Hosseininezhad 1
  • mahdi novri 2
  • akram barzegar 3
  • Hanieh Nourollahi 4
  • amir behnam baghae far 5
2 .
5 Phd canddidate, faculty of Engineering, Islamic Azad university ,Sari branch
چکیده [English]

The main reason for designing a temporary residence complex is the lack of a proper place for temporary settling
of Mosul refugees. The poor condition of Mosulians, who were forced to leave their homeland after their city was
occupied and destructed by ISIL, and their willingness to return and rebuild their houses, motivated this study to
begin. The location of this complex is next to banks of the Tigris River. Since this study might be considered as an
architectural design project close to urban planning and post disaster reconstruction subjects, explaining research
methodology is not a main concern as it is common in researching projects, but an attempt has been made to use
“User Centered Design” method (UCD) on two issues; the “context of using this plan” as well as “user needs”.
According to this, some factors related to locating the site such as buffer distances, necessary requirements and
features of urban texture and indigenous architecture, equipments needed to set up this temporary settlement as
well as standard minimum spaces for necessary uses were clarified as the context requirements of this plan, while
reviewing the literature related to emergency and temporary settlements and previous disaster experiences of camp < br />accommodation lead to the main requirements and needs of users. This infrastructure will have two different areas:
the first, named “Urgent Humanitarian Aid”, is thought for receiving and caring the newly arrived returnees, and
the second one called “City Reintegration Zone”, aims to reintegrate refugees into society after years of uprooting
and will seek to secure a future for families, once they meet their most urgent basic needs in the first area.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Temporary Settlement
  • Temporary Shelter
  • camps
  • Refugees
  • asylum seekers
  • war
  • Mosul city
  • ISIL
  1. United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR), 2007.

2. Corsellis. T. & Vitale. A. (2005), “transitional settlement, displaced population”, University of Cambridge.

3. Wyman, Mark. (1998) “Europe's Displaced Persons 1945-1951, reprinted Cornell University Press, ISBN O-8014-8542-8.

4. Biega, B.C.(1996). “Thirteen is My Lucky Number, The Dramatic True Story of a Polish Resistance Fighter” Chapters 7 and 8, Syrena Press, ISBN 157087204X.

5. https://en.wikipedia.org/wiki/Displaced_persons_Camps_in_Post_World_War_the second Europe #Cite_note_13.

  1. Geipel, R. (1991). “Long-term consequences of disasters: The reconstruction of Friuli, Italy in its international context”, 1976–1988. New York: Springer: 45-46.

7. UNDRO. (1982). “Shelter after disaster: Guidelines for assistance”. New York.

8. Nocera, F. and et al. (2020). “Passive house as temporary housing after disasters”. Renewable Energies and Power Quality Journal, ISSN 2172-038 X, Volume No.18, June 2020

  1. هایاکاوا، کازوتاکا، "آسیب­ها و اقدامات اضطراری در شهر آماگاسی در هنگام زلزله کوبه"، کارگاه تخصصی زندگی ایمن در برابر زلزله، 1383.ص 21.
  2. ساناکومو، تاکاما، "خسارات ناشی از زلزله-پیش‌بینی خسارات و اقدامات مقابله‌ای در توکیو، ژاپن"، مجموعه مقالات سوانح، پیشگیری و امداد، مرکز تحقیقات مسکن، 1372.
  3. انصاری، حمیدرضا (1382)، "اسکان موقت، رویکردها و سیستم"، فصلنامه آبادی، سال سیزدهم، شماره 41.

12. Bris, P. and Bendito, F. (2019). “Impact of Japanese Post-Disaster Temporary Housing Areas’ (THAs) Design on Mental and Social Health”. International journal of Environmental Research and Public Health,2019, 16, 4757.

13. https://www.theguardian.com/world/2017/aug/24/the-school-beneath-the-wave-the unimaginable-tragedy-of-japans-tsunami

14. En.m.wikipedia.org

15. https://www.npr.org/sections/parallels/2016/03/11/469857023/5-years-after-japan-disasters-temporary-housing-is-feeling-permanent

  1. Johnson, C. (2006). “Impacts of prefabricated temporary housing after disasters: 1999 earthquakes i n Turkey”. Habitat International, 8-10.

17. Jalali, R. (2002). “Civil society and the state: Turkey after the earthquake”. Disasters, 26(2).

18. Arslan H. 2004, “Study of temporary housing planning, organization, production phases and research of their re-use potentials after usage: example of Duzce province”, 28.

  1. بحرینی، سیدحسین و آخوندی، عباس، "مدیریت بازسازی مناطق آسیب‌دیده از سوانح طبیعی"، دانشگاه تهران، چاپ اول،1379. ص 100.
  2. بنیاد مسکن انقلاب اسلامی، "مرکز مطالعات مقابله با سوانح طبیعی ایران، نقش الگو فرم و اندازه سکونتگاه‌ها در کاهش خطرات زلزله"، جلد دوم، 2-1373. ص 143.
  3. فلاحی، علیرضا، زلزله بم. "مروری بر فرآیند عملیات امداد و اسکان موقت"، نشریۀ علمی-پژوهشی صفه، شماره 37، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده معماری و شهرسازی، 1382. ص 15.
  4. خاتم، اعظم، "شهر ویران و گروه­های بازمانده اجتماعی"، ویژه نامه زلزله بم، انجمن جامعه‌‌شناسی ایران، شماره 12، 1383.ص 2.
    1. 23.  EERI Special Earthquake Report April 2004, “Learning from Earthquakes, Preliminary Observations on the Bam, Iran, Earthquake of December 26, 2003”

24. Hadafi, F. Fallahi, A.(2010). “Temporary housing respond to disasters in developing countries -Case study: Iran-Ardabil and Lorestan Province Earthquakes”, International Journal of Social, Behavioral, Educational, Economic, Business and Industrial Engineering Vol:4, No:6.

25. https://www.tasnimnews.com/fa/news/1397/03/30/1751271

  1. IOM Iraq. (2019). “West Mosul Perception and Return and Reintegration among Stayees, IDPs and Returnees”. Report drafted by Mara Revkin and Delair Jebari.
  2. خرم، مهدی، طیرانی نجران، مهسا و صادقی نائینی، حسن (1393). "معیارهای طراحی سرپناه موقت با رویکرد زلزله (مطالعه موردی خراسان رضوی)"، نشریۀ علمی پژوهشی انجمن معماری و شهرسازی ایران، صص 95 تا 106.

28. Maguire, M. (2001). “Methods to support human-centered design”, International Journal of Human-Computer Studies, No. 4, Vol. 55, pp. 587-634.

  1. فلاحی، علیرضا (1386). "معماری سکونتگاه­های موقت پس از سوانح"، مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران.

30. United Nations High Commissioner for Refugees (UNHCR). (2007). “Handbook for Emergencies (3rd ed.)”. Geneva: United Nations High Commissioner for Refugees.

31. University of Cambridge (2003). “Guidelines for the construction of emergency relief infrastructure”.

32. UN HABITAT. (2016). “City Profile of Mosul, Iraq Multi-sector assessment of a city under siege”

  1. https://www.Archstorming.com

34. https://edition.cnn.com/2016/08/03/middleeast/iraq-british-saddam-palace isis/index.html

35. https://www.geospatialworld.net/blogs/satellite-imagery-reveals-devastation-of-mosul

  1. Environmental Protection Authority, (2005).“Guidance for the Assessment of Environmental Factors, Separation Distances between Industrial and Sensitive Land Uses”, Western Australia.

37. Department of Environment Ministry of Natural Resources and Environment Malaysia(2012), Guidelines For Siting and Zoning of Industry and Residential Areas

38. https://www. Mobile Factory.com

39. Thanoon,Ahmed Abdel Wahid, (2001) “Building materials and its impact on the achievement of the architectural style of the Mosulian house”, research presented to the Conference of Architecture in Mosul, reality and the future prospects, the Center for Studies of Mosul, the University of Mosul, Iraq.

40. Thanoon, Ahmad Abdul-Wahid, (2007)“Popular architecture of the old city of Mosul the architecture of the traditional house”.

41. AyyashAhmed basil(2015).“Sustainability in vernacular architecture of Iraq and its applicability in modern residential buildings in Iraq region”, a thesis submitted to the graduate school of natural and applied sciences of çankaya university.