مدیریت بحران

مدیریت بحران

سنجش میزان آسـیب پـذیری بافـت فرسـوده بندر ماهشهر از دیدگاه پدافند غیرعامل

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا ، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران.
2 کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا ، واحد ماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران.
چکیده
شهر زیستگاه متراکم انسانی است که به دلیل حضور انسان، نیازمند امنیـت و ایمنـی در همـه ابعـاد کالبـدی، اجتمـاعی، اقتصادی، فرهنگی و ... است. هدف از این پژوهش بررسی آسیب‌پذیری بافت فرسوده بندر ماهشهر از دیدگاه پدافند غیرعامل با استفاده از روش سلسله مراتبی‌فازی می‌باشد. مقاله حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی - تحلیلی می‌باشد. بر این اساس به منظور شناسایی عناصر آسیب‌پذیر شهر در برابر تهاجمات نظامی و مخاطرات، از روش دلفی استفاده گردید. خبرگان این پژوهش ،20نفر از خبرگان امور شهری از میان پرسنل 7سازمان مهم در این زمینه (استانداری، شـهـرداری، هلال احمر، نیروی انتظامی، بسیج و سپاه و اداره برق و گاز و آب شهرستان)بودند و براساس نظر خبرگان در نهایت 6 شاخص و15 معیار برای سنجش میزان آسیب‌پذیری منطقه مورد مطالعه انتخاب گردیدند. در مرحله بعد لایه‌های داده‌ها و شاخص‌های مورد نظر در محیط Arc/Map 10.2 تهیه گردید و در نهایت با استفاده از روش سلسله‌مراتبی فازی نقشه پهنه‌بندی آسیب‌پذیری منطقه در سه پهنه خطر زیاد، متوسط و کم تهیه گردید.با توجه به نقشه نهایی آسـیب پـذیری بافـت فرسـوده بندر ماهشهر مشاهده می‌گردد که توزیع مناطق با آسیب پذیری بالا در تمام مناطق دیده می‌شود که این میزان حدود 2/27 درصد از مساحت مناطق را در بـرگرفتـه اســت. 8/50درصــد از منــاطق دارای آســیب‌پــذیری متوسط و بقیـه مسـاحت منـاطق را فضـاهای دارای آسیب‌پذیری کم به خود اختصـاص داده اسـت کـه ایـن فضـاها بیشـتر مکـان‌هـای دارای فضـای بـاز، ساختمان‌هایی باتعداد طبقات پایین هستند اما بیشتر ساختمان‌های مناطق در ردیف آسیب‌پذیری بالا قرار مـی‌گیرنـد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Assessment of sedimentation rate of worn-out weaving in Mahshahr port from a passive defense perspective

نویسندگان English

Maraym Ilanloo 1
Mina Bani Saeeid 2
1 Assistant Professor of Geography, Mahshahr Branch, Islamic Azad University, Mahshahr, Iran
2 Master's student in Department of Geography, Mahshahr Branch, Islamic Azad University, Mahshahr, Iran.
چکیده English

The city is a dense human habitat that requires security and security in all physical, social, economic, cultural and other aspects due to human presence. The purpose of this study was to investigate the vulnerability of the degraded texture of the Port of Mahshahr from the standpoint of passive defense using hierarchical fuzzy method. The present paper is applied in terms of purpose and in terms of descriptive-analytical method. Accordingly, Delphi method was used to identify vulnerable elements of the city against military invasions and hazards. The experts of this study were 20 experts of urban affairs from the personnel of 7 important organizations in this field (governor's office, municipality, Red Crescent, law enforcement, Basij and IRGC, and according to experts' opinion, finally 6 indicators and 15 Criteria were selected to measure the vulnerability of the study area. In the next step, data layers and indices were prepared in Arc / Map 10.2 environment and finally, using the fuzzy hierarchy method, the vulnerability zoning map was prepared in three high, medium, and low risk zones. The widespread Mahshahr Port is observed to have high vulnerability distribution in all areas, accounting for about 27.2% of the total area. Eighty-five percent of the areas with moderate vulnerability and the rest of the area with low vulnerability were allocated to these areas with more open spaces but more open spaces and new buildings.

کلیدواژه‌ها English

Worn Texture
Vulnerability
Fuzzy Hierarchical Method
Mahshahr Port
  1. Duque, H.; Scharnberger, K.; Geiger, C. (2018).  Reducing seismic vulnerability in low to moderate risk areas. Disaster prevention and management, 5(4), MCB University
  2. منزوی، محمد، سلیمانی، محمد، تولایی، سیمین، چاووشی، اسماعیل، (1389)، آسیب‌پذیری بافت‌های فرسوده بخش مرکزی شهر تهران در برابر زلزله (مورد:‌منطقه 12)، پژوهش‌های جغرافیایی انسانی، شماره 73، پاییز ، ص 18 -1.
  3. Zauberman, R. Police, (2006), Minorities and the French republican ideal. Journal of criminology. vol. 41. No. 4. New York. P19
  4. گلوردزاده، رضا، سهامی، حبیب، پورموسوی، سید موسی: (1397)، برنامه‌ریزی راهبردی بافت‌های فرسودۀ شهری از منظر پدافند غیرعامل، مورد مطالعه: شهریزد، مجله آمایش جغرافیایی، فضا، سال هشتم، شماره 27، ص  216-201.
  5. امان‌پور، سعید، محمدی‌ده چشمه، مصطفی، پرویزیان، علیرضا‌، (1397)،‌ ارزیابی الزامات پدافند غیرعامل در همجواری صنایع (موردشناسی:‌ کلان‌شهر اهواز)، مجله جغرافیا و آمایش شهری-منطقه‌ای، شماره 26، صص 224-217.
  6. حبیبی، کیومرث: (1387)، تعیین عوامل ساختمانی مؤثر در آسیب‌پذیری بافت کهن شهری زنجان با استفاده از GIS و Fuzzy Logic ، نشریۀ هنرهای زیبا، شمارۀ‌33، ص 36-27.
  7. Abulnour A, (2014), Towards efficient disaster management in Egypt HBRC Journal, Volume 10, Issue 2, Pages 117–126
  8. Wit, B., Walker, P. & Beyond Kobe, A. (2016). Feinstein International Famine Center. Proactive Look at the World Conference on Disaster Reduction. 18-22 January
  9. Hen, uta, (2018). The social innovation potential of ICT-enabled citizen observatories to increase eParticipation in local flood risk management, Technology in Society, Volume 42, Pages 187–198
  10. رحمانی فضلی، عبدالرضا, سعیدی‌راد، مجید, امینی، سما: (1395)، ارزیابی ایمنی فضاهای روستا-شهری با تأکید بر شاخص‌هایی پدافند غیرعامل (نمونه‌موردی: روستا-شهر اشترینان) ، مجله آمایش محیط، دوره9، شماره34،  130-109ص.
  11. یزدانی، محمدحسن، سیدین، افشار، (1396)، ارزیابی آسیب‌پذیری زیرساخت‌های شهر اردبیل از منظر پدافند غیرعامل، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، سال هفدهم، شماره 67، ص 1-18.
  12. میمندی پاریزی، صدیقه، کاظمی‌نیا، عبدالرضا، (1394)، پهنه‌بندی آسیب‌پذیری شهر کرمان بر اساس اصول پدافند غیرعامل، مجله آمایش سرزمین، دورۀ هفتم، شماره 1،. 144-119ص.
  13. میمندی پاریزی، صدیقه، کاظمی‌نیا، عبدالرضا، (1394)، پهنه‌بندی آسیب‌پذیری شهر کرمان بر اساس اصول پدافند غیرعامل، مجله آمایش سرزمین، دورۀ هفتم، شماره 1، 144-119ص.
  14. شماعی، علی، مصطفی‌پور، لقمان، یوسفی‌فشکی، محسن، (1394)، تحلیل فضایی آسیب‌پذیری محله‌های شهری با رویکرد پدافند غیرعامل درشهر پیرانشهر، نشریه تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، سال دوم، شمارۀ 3،  118- 105ص.
  15. محمدپور، علی، حمزه‌ضرغامی، امیر، ضرغامی، امیر، (1396)، بررسی و ارزیابی پهنه‌ها و عناصر آسیب‌پذیر شهر از دیدگاه پدافند غیرعامل مطالعه موردی:‌ شهر سنندج، فصل‌نامه علمی – پژوهشی اطلاعات جغرافیایی(سپهر)، دوره 26، شماره 102، ص 175- 180
  16. تقوایی، مسعود، جوزی‌خمسلویی، علی، (1391)، ارزیابی مسیرهای هشت‌گانه راهپیمایی شهر اصفهان با رویکرد برنامه‌ریزی و پدافند غیرعامل شهری، فصل‌نامه امداد و نجات، سال چهارم، شماره 2، ص 63- 83.
  17. حاتمی‌نژاد، حسین ، (1388)، ارزیابی میزان آسیب‌پذیری لرزهای در شهر (نمونة مورد مطالعه: منطقة 10شهرداری تهران). پژوهش‌های جغرافیای انسانی، شماره68، ص..20-1
  18. برنافر، محمد، (1391)، اولویت‌بندی مراکز حیاتی، حساس و مهم شهر بندر انزلی از دید پدافند غیرعامل. نشریة تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره .32
  19. ابوالحسنی، علی. (1384)، معماری و طراحی شهری در ایران. نشریة پدافند غیرعامل، ش  ،4 ، ۷8 ص. تهران: معاونت پدافند غیرعامل قرارگاه پدافند هوایی خاتم انبیا.
  1. الله‌یاری،‌ا حسان، توکلی‌نیا، جمیله، محرابی، علیرضا، ( 1397)، ارزیابی آسیب‌پذیری شهر با رویکرد پدافند غیرعامل(مطالعة موردی: منطقة 20 شهر تهران)، فصل‌نامه علمی تخصصی دانش انتظامی پلیس پایتخت، سال یازدهم، شماره 1، پیاپی 36، ص 63-97
  1. حبیبی، کیومرث: ( 138۷)، تعیین عوامل ساختمانی مؤثر در آسیب‌پذیری بافت کهن شهری زنجان با استفاده از GISو .FUZZY LOGIC، هنرهای زیبا، شماره  ،33 .3۶-2ص.
  2. غلامی، محمد، نظری، ولی‌الله، نصیری، اسماعیل، حوری‌زاد، علی‌اکبر، (1394)، تحلیل مراکز ثقل اداری-خدماتی شهر بر اساس اصول پدافند غیرعامل (مطالعه‌موردی: شهر بویین‌زهرا)، فصل‌نامه مطالعات برنامه‌ریزی شهری، سال دوم، شماره‌ 6، 77-55ص.
  3. Branscomb L, (2006), Mapping construction industry roles to the disaster management cycle, 4th International Conference on Building Resilience, 8-10
  4. موحدی‌نیا، جعفر، (1383)، دفاع غیرعامل. تهران: ستاد تدوین متون درسی دافوس، چ .1
دوره 11، ویژه نامه پدافند
ویژه نامه پدافند
اسفند 1401
صفحه 25-40

  • تاریخ دریافت 19 فروردین 1399
  • تاریخ بازنگری 09 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش 01 بهمن 1401